«Asko maite zaitugulako zaude hemen»

Literaturiako antolatzaile taldeko Izaskun Etxabe, eta Anjel Lertxundi, Zarauzko Musika plazako kioskoan./JOSÉ MARI LOPEZ
Literaturiako antolatzaile taldeko Izaskun Etxabe, eta Anjel Lertxundi, Zarauzko Musika plazako kioskoan. / JOSÉ MARI LOPEZ

'Otto Pette'-ren 25. urteurrena dela eta, Anjel Lertxundi omendu dute Zarautzen asteburuan egiten ari den Literaturia jaialdian

N. AZURMENDI

«Ez zaude hemen Otto Pettek 25 urte bete dituelako; ez zaude hemen idazle bikaina zarelako. Asko maite zaitugulako zaude hemen», esan dio larunbat eguerdi honetan Zarauzko Musika plazako kioskoan Anjel LertxundiriLiteraturia jaialdiko antolatzaile taldeko Izaskun Etxabek, txakolin botilari kortxoa kendu, baso bana bete eta topa egin aurretik. Omenaldi xumea izan da, lagunartekoa, Zarauzko letren jaialdiaren bigarren eguna bizkortzen hasten ari zen unean iritsi dena.

Plazan bertan paratutako liburu azokako postuak zabalik zeuden ordurako -11:00etan ireki dira-, eta plazako tabernetako barrualde eta terrazak bete ahala Alberdania, Elkar, Maiatz, Pamiela, Susa edota Txalaparta argitaletxeen mahaietara ere ari ziren hurbiltzen literaturzale eta idazleak. Garoa liburutegian igaro dute goiza beste zenbaitek, edo batetik bestera. Patxi Zubizarretak ireki du aurkezpenen txanda 10:20ean 'Julien Vinsonen hegaldia'-rekin, eta bata bestearen atzetik eseri dira irakurleen aurrean Ione Gorostarzu, Aintzane Usandizaga, Miren Amuriza eta Miren Agur Meabe, 'Hezurren erretura' lan berriaren lehen aurkezpena Literaturian egin duena. Arratsaldean, berriz, Iñigo Astizek, Juan Luis Otamendik, Beñat Sarasolak, Ainara Maiak eta Miel Anjel Elustondok aurkeztu dituzten euren lan berria.

Arratsaldez, berriz, 'Idazleen gorputzak' mahai-ingurua egin da, goizez EIZIErekin batera antolatutako itzulpen-tailerra eta horri lotutako 'Mundutik euskarara labur-labur' ikuskizuna hartu dituen Modelo Aretoan. Eider Rodriguezen izenburuko bereko liburuan parte hartu duten Arantxa Urretabizkaia, Laura Mintegi eta Miren Agur Meabe idazleek partekatu dituzte entzuleekin beraien esperientzia eta gogoetak. 19:00etatik aurrera 'Margolaria' filma eta Karmele Jaiok eta Oier Aranzabalek Mikel Urdangarini egindako elkarrizketa musikatua izan da protagonista goitik behera zaharberritutako aretoan.

Lertxundi, Mitxelenaren alde

Omenaldira itzulita, kioskoa inguratzen zutenek ere izan dute txakolina dastatu eta topa egiteko aukera; Orion jaiotako idazle zarauztarrari oso maite dutela adieraztekoa ere bai. Kanpai-hotsek eta megafoniatik entzun diren 'Otto Pette'-ren lehen lerroek erakarri dituzte kiosko ingurura, baina haien arreta erabat bereganatu duena Patxi Santamaria aktorea izan da. Zarpail jantzitako txanodun herrenaren maskarapean, «itsu koplari eta bertsolari» bilakatuta eta Battis Toberaren izaera hartuta, intentsitate handiz kontatu eta kantatu du Santamariak Otto Petteren istorioa, harik eta maskara kendu eta hitza unibertso hura sortu zuenari eman dion arte.

Anjel Lertxundik, adiskideekin topa egin eta eskerrak eman ostean, asko estimatzen duen idazle bat gogora ekartzeko baliatu du omenaldia. Gogoratu du, hain zuzen, Salbatore Mitxelena izan zela ezagutu zuen aurreneko idazlea, amari bisitan joaten zitzaiolako. Literaturiaren aurkezpenean ere deitoratu zuen Lertxundik 1919an Zarautzen jaio eta 1965ean Suitzan hil zen frantziskotarrak euskal literaturari egindako ekarpenari horren gutxi erreparatu izana.

Bere garaian 1949ko 'Arantzazu: Euskal Poema' liburuari –gerra ostean euskaraz argitaratutako aurrenetakoa izan zen– harrera beroa egin zioten euskaltzaleek, baina gero etorri ziren erlijio-kutsuko lanei erdeinuz-edo begiratzen zitzaien garaiak, eta idazpe zarauztarrabaztertua izan zen, nahiz eta Lertxundiren ustez «estilistikoki aparta» izan, gaur egun ere oso kontuan hartu beharrekoa.

Aurten denen ahotan ibiliko da Salbatore Mitxelena, idazlea hil zen urte berean Zarautzen sortu zen ikastolari haren izena jarri ziotelako, eta Lertxundi irakasle eta zuzendari izandako ikastola hori ari delako aurtengo Kilometroak antolatzen. Salbatore Mitxelena nor izan zen jakin nahi duenak 13:30ean Modelo Aretora gerturatzea dauka,jaiotzaren mendeurrena dela eta antolatu den mahai inguruan Anjel Lertxundik eta Lourdes Otaegik osatuko baitute haren erretratua, Alex Gurrutxagaren gidaritzapean.

Igandeko egitaraua

13:30
Salbatore Mitxelenaren jaiotzaren 100. urteurrena dela eta, mahai-ingurua. Anjel Lertxundi eta Lourdes Otaegi ariko dira, Alex Gurrutxaga gidari dutela. Sarrera libre edukiera bete arte.
17:30
17:30: 'S(u/a)minetik bakera' Patxi Lurra eta Mudoh-ren emankizuna. Ondoren, Salbatore Mitxelenaren hainbat poema musikatuko dituzte. Sarrera libre.
11:00-13:30
Liburu azoka.
11:30-12:30
Ipuin-kontaketa. Yolanda Arrieta. 'Letren maskarapean'. Kioskoan bildu ostean, Kirol Elkartean izango da.
12:30
Literattipia Literaturaren festa umeentzat. Horren baitan, Yolanda Arrietari aitortza egingo zaio Haur eta Gazte literaturan egindako lanagatik.
11:20
'Munduko Poesia Kaierak'. Idea Vilariño eta Cesare Pavese. Garazi Arrula eta Jon Olano Carlosek aurkeztuko dituzte kaierak.
12:00
'Mayi Pelot'. Amaia Uria.
12:40
'Tupust!'
13:20
'Mundutik mundua'. Edu Zelaieta.

Temas

Euskera