Zalapartarik gabe itzali da, akaso ez betiko, '111' aldizkaria

Iaz Uxue Alberdiri eman zioten 111 Akademia saria. 2018ko maiatzeko argazkian, irabazlea Miren Dobaran Hizkuntz Politikako sailburuordearekin, Ana Carrere Andoaingo alkatea eta Garbiñe Mendizabal, Hizkuntza Berdintasuneko foru zuzendaria./UNANUE
Iaz Uxue Alberdiri eman zioten 111 Akademia saria. 2018ko maiatzeko argazkian, irabazlea Miren Dobaran Hizkuntz Politikako sailburuordearekin, Ana Carrere Andoaingo alkatea eta Garbiñe Mendizabal, Hizkuntza Berdintasuneko foru zuzendaria. / UNANUE

Irakurlez osatutako 111 Akademiak bere izena daraman sariari eutsiko dio, eta irakurle gazteei zuzendutako ekimen berria jarriko du martxan

Nerea Azurmendi
NEREA AZURMENDI

«Urte amaieran harpidedun gehiago lortzeko kanpaina betean geunden, eta orain aldizkaria argitaratzeari utzi diogula esateko eskutitzak bidaltzen», dio Manuel Larramendi Kultur Bazkuneko lehendakari Jon Unanuek, 111 Akademiari atxikitako '111' literatur aldizkaria bertan behera utzi izanaren arrazoiak azaltzerakoan. 10 zenbaki kaleratu dituzte azken lau urteetan, eta haien edukiak webgunean daude irakurgai.

Euskarri digital horretan hedatuko dituzten edukiak ekoizten jarraitzeko asmoa dute, eta une honetan animoak goi-goian ez badaude ere, 2019ko helburu nagusietakoa da aldizkaria berriro kalean jartzea. «Erakunde publikoen bideak eman zezakeena eman duela ikusita, arlo pribatuan egingo dute orain ahalegina, jorratu beharreko bidea samurra izango ez dela ondo baino hobeto dakiten arren», irakur daiteke zabaldu duten oharrean.

Ez da, dena den, estu dabiltzan aurreneko aldia. 1992an Andoain, Amasa-Villabona, Zizurkil, Asteasu, Aduna eta Larraulgo zenbait euskaltzalek euskara eta euskal kultura suspertzeko sortu zuten ekimen xumea da MLKB, bere xumetasunean fruitu ugari emandakoa. Hasiera batekoak izan ziren Beterriko Liburua saria eta izen bereko aldizkaria. 2012an itxi zuten bihilabetekaria, krisialdi orokorraren eta haren ondorio izan zen laguntza instutuzionalen murrizketaren ondorioz, 56 zenbaki argitaratu ostean.

Ordurako Euskal Herri mailara hedatutako proiektua zen Beterriko Liburua, 2008an sortu baitzen irakurleei ahotsa emateko 111 Akademia. Publiko orokorrari zuzendutako eta literaturari buruzko informazio orokorreko paperezko aldizkari baten beharraz konbentziturik, '111' aldizkaria abiarazi zuten 2014an. «Beti ibili gara baldintza zailetan, oso baliabide gutxirekin, baina berriro saiatu ginen, iruditzen zitzaigulako horrelako argitalpen batek baduela tokia irakurzaletasuna sustatzeko orduan», dio Jon Unanuek.

«Marra gorria»

Ahal bezain luzaro eutsi diote aldizkariari, itxaropenari ere bai, baina, azkenean, «ikusirik norainokoa zen aldizkaria argitaratzeak Bazkuneko kontuei eragiten zien zuloa, hori gehiegi handitu baino lehen erabaki dugu bertan behera uztea, marra gorririk ez gainditzea». Erabakia hartzera eraman dituen zuloa, kulturaren zenbaki handiekin alderatzen bada, hutsaren hurrengoa da, 7.000 eurokoa. Hala ere, diru asko da elkarte «ez oso handi baten» zenbakiak gorritzen jarraitzeko, bere gain hartu dezakeena gainditzen duena.

Etsipen puntu bat ere badago Unanueren hitzetan, iruditzen zaiolako '111' aldizkariaren itxiera, galera ez ezik, sintoma ere badela. «Aldizkari espezializatuak egon badaude, jakina, baina irakurlez osatutako kolektiboa garen heinean (200 bat kide ditu gaur egun 111 Akademiak) iruditzen zitzaigun informazio orokorreko aldizkari bat ere beharrezkoa zela. Baina, itxuraz, ez da, eta horrek erakusten digu besteak beste askotan kopuruak puztu egiten direla, eta euskal literatura irakurtzen duten irakurleen kopurua oso txikia dela».

Laguntza publikoen murrizketek, ezta horiek eskuratzeko bete behar diren baldintzetan ezarri diren aldaketek ere, ez diote batere mesederik egin proiektuari, «ohiko diru-laguntza arruntetan» ez dutelako ondo enkajatzen aldizkariaren ezagugarriek. «Baina erantzukizun dena ez diegu erakundeei leporatu nahi. Erakundeengandik ez dugu jaso espero eta behar genuen laguntza, baina geuk ere ez dugu dena ondo egin eta, iragarki puntualen bat ez bada, beste inork ez du proiektua babestu edo bultzatu», azaldu du Unanuek, nabarmenduz, esker onez, sostengu sendoena, hasieratikoa, Andoaingo Udalarena izan dela.

Aldizkaria, oraingoz, isildu da, baina beste proiektuekin aurrera jarraitzen du 111 Akademiak. Hala, abian da saria esleitzeko bozketa, eta 18 urte bitarteko irakurleen parte-hartzea sustatuko duen sari gaztea martxan jartzeko asmoa ere badute, hezkuntza sarearekin lankidetzan.

Temas

Euskera
 

Fotos

Vídeos