Ikuspegi kontrajarriak Basoen Munduko Egunean

Gero eta baso gehiago ustiatzen dira modu arduratsuan./D.M.
Gero eta baso gehiago ustiatzen dira modu arduratsuan. / D.M.

Espainiako Estatuan modu arduratsu eta jasangarrian ustiatutako baso-azalerak handitzen jarraitzen duen bitartean, Greenpeacek Amazoniako oihanaren ustiaketa basatia salatu du

MIREN IMAZ

Martxoa bukatzeko gelditzen diren hamaika egunetatik zortzitan ospatzen da nazioarteko egunen bat, baina asteazken honek, hilaren 21ak, gainditzea kostatuko den errekorra du, sei ospatzen baitira, horien artean Nazio Batuen Erakundeak 2012an ezarri zuen Basoen Munduko Eguna. PEFC egiaztagiriari atxikitako baso-jasangarritasunerako Espainiako Elkarteak, erakundeen eta EAEko basogintza ordezkatzen Baskegur elkartearen laguntzaz, Gasteizen ospatuko du aurten NBEk hirien eta basoen arteko lotura estuari eskaini dien eguna.

"Aurrekaririk gabeko urbanizazio prozesuan murgilduta gaude. Aurreikuspenen arabera, 2050 urtean 6.000 milioi pertsona, hots biztanleriaren %70, hirietan biziko dira", dio NBEk egunerako prestatu duen agirian. Hala ere, "horrek ez gaitu ezinbestean eraman behar hiri kutsatuetara" zeren eta zuhaitzek, basoek, "asko egin baitezakete gure hiriak toki berde eta osagungarriagoak izan daitezen epe labur eta luzera".

Hori, beraz, Nazio Batuen erakundearen aldarrikapena, nahiz eta baden horren aurreko kezka nahiko zabaldu bat: basoen kudeaketa bera. Basoen eguna Gasteizen ospatuko duen elkarteak munduko ziurtagiri zabalduena ordezkatzen du, PEFC (Programme for the Endorsement of Forest Certification) izenekoa. Horixe daukate, hain zuzen, basoaren kudeaketa arduratsua eta jasangarria dela bermatzen duen egiaztagiri bat duten ustiapenen %65ek. Baldintzak betetzen badituzte, egurrarekin zerikusia duten enpresa eta produktu guztiek (ekoizleek, egur-saltzaileek, eraikuntzarako edota berogailuetarako egurrezko materialak saltzen dituztenek, zerrategiek, paper-fabrikek, biltegiek, arte grafikoek...) lortu eta erabil dezakete egiaztagiria.

Egurrarekin zerikusia duten enpresa eta produktu guztiek erabil dezakete, baldintzak betetzen badituzte, PEFC egiaztagiria

Egurrarekin zerikusia duten enpresa eta produktu guztiek erabil dezakete, baldintzak betetzen badituzte, PEFC egiaztagiria

Espainiako Estatuan ere horixe da nagusi. PECF Españak zabaldu dituen datuen arabera, sistema horren egiaztapena lortu duen baso-azalera 2.153.431 hektareakoa zen 2017. urtea amaitzean, aurreko urtean baino %9 gehiago. 2015 urtean Nekazaritza, Elikadura eta Ingurumen Ministerioak emandako datuen arabera Espainiak dituen 50 milioi hektareatatik ia %37 basoak hartzen baditu (hau da, 18,5 milioi hektarea), ustiapen jasangarriaren egiaztagaria duen ehunekoa ez da oso handia baina, hala eta guztiz ere, etengabe ari omen da handitzen.

Hazkunde handienak Andaluzian (57.000 hektarea gehiago), Katalunian (32.889) eta Nafarroan (26.090) eman dira. Nafarroa sailkapen guztietan dago oso posizio onean. Guztizkoaren %34,5 batekin lehen postuan dagoen Gaztela eta Leonen ondotik, hain zuzen, baso-azalera zertifikatu gehien duen bigarren erkidegoa da (287.156, guztizkoaren %12,33), handiagoak diren Andaluzia eta Kataluniaren aurretik. Euskadiren kasua ere aipatzekoa da, guztizko azalerari dagokionez beste autonomia erkidego asko baino txikiagoa izan arren seigarren postuan baitago, 91.153 hektarearekin (guztizkoaren %4,23).

Greenpeacen salaketa

Darabilgun egur guztia, ordea, ez dute merkaturatzen ingurumenarekiko arduraz jokatzen duten hornitzaileek. Greenpeacek, zehazki, Amazonian gertatzen ari denari erreparatu dio. Oraingo honetan ez du arreta jarri beste jarduera ekonomiko batzuk ahalbidetzeko izugarri hedatzen ari den deforestazioan, moda-modan dagoen zur mota baten inguruan ematen ari den fenomenoan baizik. Hain zuzen ere, Brasilgo ipe zuhaitzaren zuraren inguruan gertatzen ari denari erreparatu dio.

Zur hori oso estimatua da azken urteetan, batez ere kanporako zoru eta altzariak egiteko, gogorra eta erresistentzia handikoa delako. Greenpeacek dioenez, prezio oso altuak ari da lortzen egur hori merkatuan eta, horrenbestez, oso errentagarri zaie egurketari klandestinoei Amazoniako basoan barru-barruraino sartzea zuhaitzik handienak lokalizatu eta inolako baimenik gabe mozteko. "Ingurumenaren aurkako krimen horien eraginak hasi dira jada azaleratzen. Brasilgo landa-eremuan indarkeriaren handitzea, basoaren degradazioa, bioaniztasunaren suntsiketa eta legez kanpoko errepideen ugalketa" dira ondorioetako batzuk, Greenpeacek nabarmendu duenez.

Araudiaren barruan lan egiten duten enpresetara ere heldu da 'ipearen sukar' moduko hori eta, gobernuz kanpoko erakunde ekologistak salatu duenez, denetariko trikimailuak, legez aurkakoak barne, erabiltzen dituzte aukera aprobetxatzeko. Esate baterako, baso-kontzesio batean dauden ipe aleen kopurua puztu egiten dute baimen gehiago lortzeko eta, ondoren, lursail publikoetara, bertako herrien lurretara edota eremu babestuetara joaten dira 'irudimenezko' zuhaitz horien bila. Tamalez, aurkitzen, mozten eta saltzen dituzten zuhaitzak egiazkoak dira.

Txostena osatzeko, Brasilgo Pará estatuak 2013 eta 2017 urteen artean emandako 586 mozketa-baimen aztertu zituen Greenpeacek, eta agiri horietan azaltzen zen zuhaitz-dentsitatea dokumentu zienfikoekin eta baso-inbentarioekin alderatu zuen. Azterketak erakutsi zuen kasurik gehienetan (%77tan) alde handiak zeudela baimenak eskatu (eta lortu) zituztenen estimazioen eta zientzialariek emandako zifren artean. Aurrenekoek, jakina, askoz ere zuhaitz gehiago zenbatzen zituzten... Horrenbestez, susmagarritzat jotzen ditu Greenpeacek ipe inportazio asko, eta nabarmendu du Espainiako Estatuaren kasuan Galizian barrena sartzen direla legez kontrako inportazio gehienak. Kanpainiari buruzko informazio zehatza hemen aurki daiteke, eta Galiziak negozio horretan duen rolari buruzko salaketa eta eskaera, berriz, hemen.

Temas

Euskera