Besteekiko errespetua

Egin nahi duzuna nahi duzunean: gainerakoek zu errespetatzeko betebeharra dute

Arantxa Urretabizkaia
ARANTXA URRETABIZKAIA

Txikitan, etxean euskara erabiltzen zen hizkuntza bakarra izanda ere, gure aita zenak pentsatzen zuen gure gaztelerak ona behar zuela izan, dotorea, eskolako monjek edo gainerako elebakarrek erabiltzen zutena bezain ona. Hobea, ahal bagenuen. Era berean, jendartean onartuak izango baginen, jendetasunaz jokatu behar genuen, hor ere ingurukoak baino modu zorrotzagoan, edozein esparrutan. Errespetua egunero, atsedenik gabeko jardunean, irabazi behar zen.

Gizartearen bazter batean jaio izanak eskakizun horiek zituen gure aitarentzat: errespetua irabazi egin behar genuela, ez zitzaigula berez etorriko, ez zigutelako oparituko. Horregatik irakasten ziguten zer egin jendartean, kalean, eskolan, horrek etxe barruan egiten genuenak baino garrantzi handiagoa zuelako. Hamaika aldiz handiagoa. Kalean zegoen auzitan errespetua, ez etxean.

Seguru asko, gaur haurren heziketaren ardura duten guraso gehienek pentsatzen dute errespetua berezkoa dela edonorentzat, egiten duena egiten duela ere, eskubide hori dakartela besapean jaioberriek, ez dutela errespetatuak izateko ezer berezirik egin behar. Ezta gainerakoei errespetua adierazi ere.

Hori baita jendetasuna, elkarrekiko errespetuak agintzen duen jokaera, beti ere modu adostu batean, usadio zahar eta berriek finkatutako moduan. Errespetua merezi duzu, zuk gainerakoak errespetatzen ez badituzu ere. Zuk jarri trenean kirol oinetakoz jantzitako oinak pareko aulkiaren gainean, lasai, lokatz eta guzti, entzun zure sakelako tramankulua autobusean entzungailuak jarri gabe, egizu zarata kalean edo bota lurrera eskutan traba egiten dizun hori.

Egizu nahi duzuna nahi duzunean, beldurrik gabe, jakinda gainerakoek zu errespetatzeko betebeharra dutela. Egia da, era berean, zahar askorentzat gazte guztiak direla susmagarri eta ez dutela azaltzen gazteekiko beraientzat eskatzen duten errespetua. Ahulak dira, ordea, eta gutxitan adieraziko dute gazteekiko gaitzespena ez bada marmarrean.

Marmarrean esango dute gaurko gazteak aurreko belaunaldietakoak baino zabarragoak direla, ez dakitela jendetasuna zer den, ez dutela jendartean bizitzen ikasi, basatiak direla. Gaizki hezi dituztela etxean, eskolan, norberaren bilobak salbu, horiek aingeruak baitira. Errespetua, berez zor zaigu guztioi edo egunero irabazi behar den zerbait da?