Ama bakarrik

Ama 'ona'ren mitoak dio amak bere burua ukatu behar duela

Arantxa Urretabizkaia
ARANTXA URRETABIZKAIA

Sarritan errealitatea hari buruz ditugun ideiak baino arinago aldatzen da. Ideia horiek errepikatzen ditugu, sortu zituen errealitatea aldatu denean ere. Nola-halako mito bilakatzen dira, edonork buruz ikasitako esapideak, idatzi gabeko legeak bailiran. Betebeharreko legeak.

Hori gertatzen da, adibidez, amarekin. Amak aldatu gara, goitik behera aldatu ere azken hamarralditan, baina amoi buruzko mitoak ez. Hor jarraitzen dute, harritan zizelkatuak, aldaezinak balira bezala. Aldatu dira, agian, pitin bat, baina ez behar adina eta, bitartean, mito horiek sufrimendua dakarte askorentzat.

Gure iruditerian, emakume guztiok dugu ama izateko asmoa edo gogoa, genetikoki iltzatua, ezinbestekoa. Errealitateak diosku ez dela horrela, ez direla gutxi amatasunari uko egiten dioten emakumeak, propio, modu ezagueradun eta gogoetazkoan gainera.

Eta, halere, behin adin batera heldu ezkero, haurrik izan ez duen emakume guztiei galdetuko diete etxean, lanean edo lagunartean (sarritan hiru esparru horietan), zeren zain dauden ama izateko, ez ote dakiten amatasunak ordutegi biologiko bat duela, iraungitze data. Noizko? Berandu baino lehen. Ama direnek, berriz, ama 'ona'ren mitoarekin egingo dute topo. Esango diete, hitzik gabe edo zeharkako hitzen bidez, ama ona izateko bere burua ukatu behar dutela, egunero, bere burua lehentasunen azken lerroan kokatu behar dutela, amatasunari zuzenean eskaintzen ez dioten minutu bakoitza bekatu dela. Ama bazara, ez zara beste ezer.

Baina gaur eguneko ama gazte gehienek ez dute lana uzten haurra jaio bezain laster. Gogoz ala gogoaren kontra, hipotekaren edo alokairuaren diktadurari men eginez, lanean jarraitzen dute eta haientzat du pisu gehien ama zintzoaren motxila mitologikoak.

Ama gazteak egunero jardun beharko du kaleko, auzoko eta munduko amarik hoberena izateko lehian, akiduraraino. Eta ezin badu, gutxienez ama perfektuaren itxura mantendu behar du, inguru osoaren gaitzespena jaso nahi ez badu. Amaren eguna ospatzeko eskubidea izan nahi badu. Eskerrak han eta hemen mito horien kontrako hitzak eta jarduerak sortzen ari diren. Jakin beharko genuke besteren ustezko onerako bere burua ukatzen duenak, saindua ez bada eta ez dira saindu asko suertatzen belaunaldi bakoitzean, halako batean kobratu nahi izango duela emandakoa. Zure alde egin dudan guztia eta gero...