Iokin Otaegi, salletar emankorra

Kofi Kankolongo eta Iokin Otaegi./ GORKA SALMERON
Kofi Kankolongo eta Iokin Otaegi. / GORKA SALMERON

Gipuzkoako hainbat ikastetxetan jardun ostean Rwandara egin zuen, eta hango bizipenekin 'Rwanda bihotz-minez' liburua idatzi

FELIX IBARGUTXI

Lehengo larunbatean, uztailak 7, Iokin Otaegi hil zen, Euskal Herriak eman duen salletar emankorrenetako bat. Ez dakienarentzat: salletarrak kristau pentsamoldeko anaidi batzuk dira, irakaskuntzara emanak. Tradizio handikoak dira, adibidez, Donostia, Irun, Eibar eta Andoaingo ikastetxeak. Orain dela 30 urte gogotik hasi ziren urritzen anai salletarrak eta ikastetxe horiek kolaboratzaile guztiz laiko batzuk bereganatu beharrean gertatu ziren.

Iokin (hala idazten zuen berak) 1930en jaio zen, Matxinbentako Largarate baserrian. Umetan familia Lasarteko Oztaran bailarako Arrillaga baserrira aldatu zen. Salletar egin zen, Pedagogian lizentziatu eta irakasle jardun zuen, lehenbizi Zarautz eta Bilbon. 1961etik aurrera, La Salleko anaia izateko askoa zuten gazteen laguntzaile lanetan aritu zen; ondoren, Zaragozako auzo baztertu batean egin zuen lan soziala. Gero, 1970eko hamarkadan, Legazpiko salletarrengana aldatu zen, eta arrasto sakona utzi, besteak beste herriari buruzko historia liburuaren prestaketan parte hartu zuelako.

1988an, Rwandara joan zen, zenbait urtez bertako arte-eskola bateko zuzendari izateko. Gero, 2008an, liburua atera zuen han bizitutakoaz: 'Rwanda bihotz-minez' Hiria arg.) Erdi-kontaketa erdi-saiakerako liburua zen, eta hitzaurrean honela mintzo zen: «Zergatik aukeratu nuen Rwanda? Erraza da erantzuna: nire izaera urduriari zegokionez, baketsua eta bakean zegoen herria zelako».

Baina, jakina denez, 1990tik zetorren gerra zibila –hutu eta tutsien artekoa– neurriz kanpoko bihurtu zen 1994an. Iokin ebakuatu egin behar izan zuten. 1995ean, berriro itzuli zen Rwandara, eta handik aurrera maisu-maistrak hezitzera dedikatu zen, «ondo begiratua eta ondo kontrolatua». 2002an utzi zuen Afrikako herrialde hori, «bihotzeko urradura sakon eta samin batekin».

Iruñeko Errotxapean egin zuen gero lana, eta Bilboko San Frantzisko kaleko baztertuekin gero. Baina Afrika beti gogoan zuenez, azkenean aipatutako 'Rwanda bihotz-minez' liburu horren idazketari ekin zion. Bertako marrazkiak Rwandako ikasle ohi batek egin zizkion: Konfi Kankolongo-k. Bi lagunok azaltzen diren argazki hori Gorka Salmeronek egina da, beronen aita eta Iokin oso lagunak zirenez gure argazkilaria Rwuandaraino joan baitzen 1992an, hilabeteko argazkigintza-ikastaroa eskaini zuelarik. Argazki hori, dena dela, askoz geroagokoa da.

Argitalpen horren hitzaurrean, Iokinek eskerrak ematen zizkion Patxi Ezkiagari, «bultzaka» jardun zitzaiolako, animoak emanez, alegia. Patxi ekainaren 28an hil zen, Iokin uztailaren 7an. Hara hor bi salletar gogoangarri.

Temas

Euskera

Contenido Patrocinado

Fotos

Vídeos