Neskatoak ez daki zer egingo dion pederastak, irakurleak bai

Bi urte eman ditu Agirrek «testuak behar zuenaren bila». / MÓNICA RIVERO
Bi urte eman ditu Agirrek «testuak behar zuenaren bila». / MÓNICA RIVERO

«Destilazio prozesu» luze baten ondoren, kontatu nahi zuenaren esentzia jaso du Alaine Agirrek 'Kamisoi zuri zetazkoa' eleberrian

NEREA AZURMENDI DONOSTIA.

«Imajinatu putzu-zulo lehor bat. Barruan bildots bat dago, eta haren ondoan suge bat. Zuk badakizu zer gertatuko den, baina bildotsak ez». Irudi hori baliatu zuen Inazio Mujika Iraola Erein argitaletxeko editoreak Alaine Agirreren (Bermeo, 1990) 'Kamisoi zuri zetazkoa' aurkezteko, horrelako zerbait gertatzen zaiolako irakurleari Sara Moranteren irudiek indartzen duten istorioa irakurtzean.

Irakurleari ez zaio asko kostatuko, alegia, pederastak neskatoari zer egingo dion asmatzea, baina biktima ez da gauza izango gertatuko zaiona aurreikusteko. Idazleak ere ez dio modu esplizituan azaldu irakurleari zer gertatu den gurasoek ingelesa ikasteko udalekuetara bidali duten 11 urteko haurraren eta begiralearen artean.

«Maisulan txiki bat ekarri digo Alainek, eta gu saiatu gara ontzi polit batean aurkezten» inazio mujika, editorea

Hala ere, liburua esku artean duen irakurle helduak -helduentzako eleberri bat da, formatu ezohikoan nahi bada- badaki, amaierako orrialdera iritsi baino azkoz lehenago, zer adierazten duten eleberriaren azkeneko hiru hitzak. «Irakurlearen buruan bilakatzen da gordina» narrazioa, lehen pertsonan mintzatzen den narraitzaile gazteak baino askoz ere gehiago dakielako bizitzaz.

Mujika Iraolaren hitzetan, «maisulan txiki bat» ekarri du Alaine Agirrek, eta argitaletxea saiatu da hori «ontzi polit batean aurkezten». Polita da tapa gogorreko liburua, Sara Moranteren (Torrelavega, 1976) ilustrazioei behar adina toki ematen diena. Ezinegonarekin zerikusia duen zirrara moduko bat ere sorrarazten dute, ordea, idazlearen hitz hotz eta lehorrek eta ilustratzailearen kolore gutxiko eta irribarre are gutxiagoko irudiek.

Landu ahala, laburtu

Alaine Agirrek orain dela bi urte idatzi zuen funtsean «pederastia kasu bat» kontatzen duen eleberriaren lehen bertsioa. Orduz geroztik, tartean Jaurlaritzaren sormenerako laguntza bat ere badela, «ibili eta ibili» aritu da «testuak behar zuenaren bila, bertsio batetik bestera gauzak kentzen, testua fintzen, destilazio prozesu batean, kontatu nahi nuenaren esentziara heldu arte».

Prozesu horretan aurrera egin ahala, «idazkera lehortzen joan da, estilizatzen», eta esaldiak bilakatu dira «norabide zorrotzean doazen geziak». Lau ataletan zatitutako nobelan esaten ez denak esaten denak bezainbeste informazio dakar, Alaine Agirrek beldurrik gabe jo duelako, irakurleak hutsuneak beteko dituela jakinda, arrisku dezenteko elipsietara.

«Irakurleak ikusten du armiarma-sarea handitzen, baina ebitaezina den hori saihesteko ezin du ezer egin» alaine agirre

Zehatzagoa izan da, berriz, erasotzailearen 'modus operandi'-a deskribatzerakoan eta neskatoaren izaera finkatzerakoan. Begiraleak, pederastak, «gabeziak dituen haurra aukeratzen du, otzana, men egingo diona. Gurasoengandik urrun dago, eta lagunengandik ere urrundu egiten du, bakartu. Armiarmaren teknika darabil neskatilarekin». Fisiologikoki emakumetzat jo daiteke neskatila -udalekuetan izango du bigarrenez hilekoa, aurreneko sujetadorea estreinatu berri du, 'andratxo' esaten dio uneoro gizonezkoak...-, baina ume bat da, ez du ikusten nola ari den handitzen eta sendotzen armiarma-sarea. Irakurleak bai, «baina ebitaezina den hori saihesteko ezin du ezer egin».

Badaki, ordea, zerbait ari dela gertatzen. Alaine Agirreren hitzetan, «badu intuizio naturala; gazela kume batek ere badaki, ikasteko astirik izan ez duen arren, lehoiaren arriskuaz». Baina ez daki erantzuten, ezkutatzen edo ihes egiten. Edo ezin du. Ez aurretik, ez bitartean, ez ondoren. Horregatik, gauza bera zenbaitetan gerta daitekeen pentsatze hutsa nahikoa da hotzikaratzeko.

Temas

Euskera
 

Fotos

Vídeos