'Basotik Itsasora' dokumentala Bilbon estreinatuko da gaur

Aurkezpena. Dokumentalean parte hartu duten atal ezberdinak elkarrekin egindako lana eskuetan dutelarik, Beñat Gereka barne. /  AMAXKAR
Aurkezpena. Dokumentalean parte hartu duten atal ezberdinak elkarrekin egindako lana eskuetan dutelarik, Beñat Gereka barne. / AMAXKAR

Bilboko Loraldia jaialdiaren barne izango da gaur eta bihar Gursen ikusiko da | Getarian Beñat Gerekak zuzendutako lana datorren igandean ikusi ahal izango da Iturzaetako aretoan

JUAN MARI ZUBIAURRE GETARIA.

Errefuxiatuen gaia ardatz duen ikus-entzunezkoa Beñat Gereka getariarraren zuzendaritzapean garatu da. Gurseko kanpalekutik Mediterraneora darama ikuslea, errefuxiatuek iraganean bizi izan zuten eta orainaldian bizi duten egoera ezagutzera.

Gaur Bilboko Loraldia jaialdian estreinatuko da dokumentala eta bihar, igandea, Gursen, 'La Retirada' Gurseko kanpalekuaren 80. urteurrenean ikusgai izango da.

Getarian eta Elan-Euskadik antolatuta datorren igandean, apirilak 14, arratsaldeko 19:00etan Iturzaetako aretoan ikusi ahal izango da.

«Gursetik Mediterraneora historia zirkularra bilakatu dugu. Basoa iragana eta itsasoa orainaldia, hortik dokumentalaren izenburua. Bigarren Errepublikaren erorketaren ostean milaka errepublikarrek eta nazioarteko brigadistek muga zeharkatu behar izan zuten. Horien artean, Gursek (Camp de Gurs) errefuxiatu talde handi bat hartu zuen. Orain 80 urte geroago Mediterraneoa zeharkatzen dabiltza milaka pertsona Siriatik eta Libiatik alde eginez. Antzina gertatu bezala, iri-tzi publikoa zatikatuta dago eta xenofobia Europan barrena zabaldu da zoritxarrez», zehaztu du Gerekak.

Proiekzioa historia kronologiko bat izateaz haratago doa eta bidai horretan artea eta kultura bilakatu ditu Gerekak bidaide. «Gurseko bizi egoera lazgarria izanagatik ere, kulturak eta arteak kontzentrazio esparruan lekua hartu zuten. Barrakak kultura eta arte aretoetan bilakatu ziren. Gursen gertatu bezala arteak bere tartea hartzen du Mediterraneoa zeharkatzen duten errefuxiatuen artean», gehitu du.

Proiektua Hotz Zarautzek garatu du Txikota Komunikazioarekin eta Dantzazekin elkarlanean, Gipuzkoako Foru Aldundiaren, Getariako Udalareneta Zarauzko Udalaren laguntzarekin. Ikus-entzunezkoaren zati bat crowfunding bidez finantzatu da. «Eskerrak eman nahi dizkiegu hau posible egin duten pertsona, elkarte eta erakunde guztiei. Proiektu hau guztion artean garatu dugu eta beraiena ere bada hein handi batean», nabarmendu du Fernando Saenz de Ugarte Larart proiektuko koordinatzaile eta Dantzazeko zuzendariak.

Larart aterpe

'Basotik Itsasora' dokumentalak ardatz ezberdinak dituen egitasmo batean izan du babeslekua, Larart proiektuan. Larart egitasmoak artea eta kultura errefuxiatuen aterpe bilakatu nahi du. Erresidentzia artistikoak barne hartuko dituen espazio bat. Errefuxiatuen gaia abiapuntu hartuta ekoizpen artistiko berriei lekua emango diena.

2019. urte honetan egitasmoari hasiera emanez, Larart-ek bi sorkuntzei emango die aterpe, 'Basotik Itsasora' dokumentalari eta 'Basoa' koreografiari. Errefuxiatuek bizi duten errealitatea gizarteratu eta arazo honen inguruan sentsibilizatzea dute biek helburu.

'Basotik Itsasora' dokumentalak eta 'Basoa' koreografiak asteburu honetan dute estreinaldi handia, gaur, Bilboko Loraldia jaialdian eta bihar, Gursen; 'La Retirada' Gurseko kanpalekuaren 80. urteurrenaren harira. Estreinaldi handi hauen ondoren herriz herri eta mugak zeharkatuz biran hasiko dira ikusentzunezkoa zein ekoizpen koreografikoa. Bi ekoizpenek lehen geldialdia Madrilgo Vallecas auzoan egingo dute Calle del Libro jaialdiaren XX. edizioan, apirilaren 10ean eta 11n. Jarraian, apirilaren 14an, Getarian proiektatuko da dokumentala. Apirilaren 21ean, aldiz, Mauleko Xiru festibalean koreografia ikusteko aukera izango da.

Basoa ekoizpen koreografikoak, dokumentalak bezala, errefuxiatuen gaia du erdigune. Koreografia Josu Mujikak sortu du eta musika Iñaki Salvadorrek. Adriana Pousen zuzendaritzapean, Dantzaz konpainiako dantzariak Gurs kanpalekuan bete betean barneratuko dituzte ikusleak.

«Gurs. Estalkia. Gordelekua. Magiaz betetako lekua edota beldurgarria. Historiako momentu tragiko jakin bat ezkutatu eta ahaztea nahi zuen basoa. Milaka pertsona hil ziren barrendegia. Iraganaren eta orainaldiaren zubia», hori da ikusleak dantzaren bidez ikusiko dutena, adierazi du Fernando Saenz de Ugarte Larart proiektuko koordinatzaileak.

Aurrestrenaldia

Dokumentalaren estrenaldi nagusia gaur Bilbon egingo bada ere, aste honetan Zarauzko Modelo Aretoan aurrestrenaldia egin zen, asteazkenean. Aurrestreinaldiaren proiekzioa posible egin duten pertsona guztien aurrean egin zen. «Dokumentalak harrera bikaina izatea espero dugu, oso pozik gaude emaitzarekin. Ikusentzunezkoak ikusleei hausnarketa eragiten die eta hori bilatu nahi izan dugu; errefuxiatuen inguruan gogoeta globala zabaltzea. Arazoa bisibilizatzea. Oroimena aldarrikatzea. Elkartasunerako deia suspertzea», azaldu du Beñat Gereka dokumentaleko zuzendariak.