Gaur gau magikoa ospatuko dute Deba udalerriko biztanleak

San Juan sua. /  A. SALEGI
San Juan sua. / A. SALEGI

Itziar hiribildua fundatu zeneko 725. urteurrena da aurtengo aitzakia

ANDER SALEGIDEBA.

Euskal Herriko hainbat bazterretan bezala, Itziarren eta Deban ere prest daude San Juan bezpera suaren inguruan bizitzeko, udako solzitizioko gaurik motzenean. Itziarren, azken urteotan, auzo udalaren bitartez garrantzi berezia eman nahi izan zaio aspaldiko ohitura honi, eta giro polita sortu ohi da bertan. Herriko eskola parean gainean kokatuta dagoen industrialdeko lursailean egin ohi da sua, eta aurrertik dei egiten zaie herritarrei, traste zahar eta bestelako errekinak bertan pilatzeko, gero suak hartu ditzan.

Gaur, 20:00etan, herriko plazan da hitzordua, bertan jai giroan elkartu eta afarimerienda egiteko. Norberak etxetik eramandako janari eta edaria guztien artean partekatzea izaten da joera. Trikiti musikarik ere ez da faltako bertan, eta Naiara Mantzisidor eta Itziar Egaña arduratuko dira aurten erromeri giroa jartzeaz. Ilunabarrarekin bat, sua piztuko den eremura igoko da jendea plazatik oinez, eta bertan, suaren inguruan dantza saioa egingo da taldean, 'Lehenengo eta bigarren kontradantzak' eta 'Arrosaren balsa' piezak, hain zuzen ere. Horretarako entseguak egin dituzte azken asteotan. Behin suak indarra hartzen duenean txalaparta saioa hasiko da, gauari erritmoa eta soinua jarriz. Azkenik, gauerdian, su-bolak edo metxadun globoak jaurtiko dituzte zerura herritarrek, ikuskizun bitxia sortuz.

Aurten, gainera, ospakizunerako aitzakia dute itziartarrek. Izan ere, 725 urte beteko dira 1294. urtean, Antso IV.a Gaztelako erregeak Itziar hiribildu izendatu zuenetik, hirigutunaren bitartez, Monreal de Iciar izenean. Dakigunez, handik hamarkada batzuetara, 1343an, Debak hartu zuen hiribildu titulua, gaur egunera arte. Hain zuzen ere, Sanjuan egunean dago datatuta Itziarko hiribilduaren izendapena. Egun seinalatu hori dela eta ez da aparteko zeremoniarik egingo, izan ere orain dela hogeitabost urte behar bezala ospatu zuten Itziarren zazpiehungarren urteurrena. Nolanahi ere, zenbaki esanguratsua izanik, urte honetan zeharreko egitarau ohikoan gehigarri gisa baliatuko dute urteurrenaren oroitzapena, proposamen desberdinei kutsu berezia erantsiz. Horregatik, aurtengo San Juan bezperako suaren ohiturak esanahi propioa izango du Itziarren.

Inguruko baserri eta auzoetan ere ez da faltako txinpartarik. Besteak beste, Lasturko plazan piztuko dute sua, 22:30ean, aspaldiko ohiturari eutsiz. Bertan elkartuko dira auzotarrak, eta aurretik, 21:00etan mokadua izango dute aukeran.

San Juan sua Deban

Deban ere San Juan sua piztuko da gaueko hamarretan Foruen Plazan,eta bihar Santa Katalinan erromeria ospatuko da. Meza 11:00etan izango da eta ondoren salda eta txorizoa eskainiko da bertara gerturatzen direnei.

Debabarreneko gaztaien kata

Bada bestelako eskaintzarik, ordea. Gaur eguerdiko 12:00etan, Baserrikoa Debabarrena ekimenak Itziarko Auzo Udalaren eta Debemen Elkartearen laguntzaz antolatuta, eskualdeko gazta kata egingo da, Burugorri gainean. Bertan, Elgoibarko Mausitxa ardi gazta eta Mallabiko Axeleku behi gazta jarriko dira dastatzeko, Mutrikuko Sagarmiña txakolinarekin batera. Dastaketa dohan izango da. Ekimen honen bitartez, eskualdeko baserrietan ekoiztutako produktuen presentzia sustatu, areagotu eta ikusgai egitea nahi da, eta, aldi berean, kontsumitzaileei produktu horiek era errazagoan eskuratzeko aukera eskaini.