Gamito: «Interneten dauden arriskuak kalean daudenen ia berdinak dira»

Rakel Gamito informatikaria da psikodidaktikan aditua./
Rakel Gamito informatikaria da psikodidaktikan aditua.

Eibarko adingabeen internet erabileraren datuetatik abiatuta ikastaro bat antolatu du UEUk gurasoei zuzenduta

FÉLIX MORQUECHO

'Adingabeak eta internet: arriskuak eta nortasun digitala' da Udako Euskal Unibertsitateak Markeskuako jauregian antolatu duen ikastaroaren izenburua. Oraingoan eibartar gurasoei zuzentzen da ekitaldi hau bereziki, bere seme-alaben erabilera aztertuko baita. Ikastaroa apirilaren 26an hasiko da eta izen ematea 19a arte dago irekita. Xehetasun guztiak www.ueu.org webgunean. Saioen gidaria izango den Rakel Gamitok zenbait gako argitzen dizkigu.

-Zer sortu zen aurretik, ikastaroa edo ikerketa?

-Lehen proposamena Eibarren ikastaro bat antolatzea izan zen. Interneteko arriskuen gaia ardura nagusia da guraso, hezitzaile eta gizartean, eta horregatik zerbait egin nahi genuen. Horrekin batera nire proposamena izan zen gaia lantzea, baina modu esanguratsu batekin egiteko bertako datuak aurkeztea. Horretarako galdetegi bat pasa da ikastetxeetan eta modu horretan aurkezten diren datuen artean ikerketa handietakoak egongo dira, Europa mailan edo Espainia mailan adibidez, baina aldi berean Eibarko datu adierazgarri horiek edukiko ditugu. Esan behar da normalean orokorrak izaten direla, nahiko antzekoak, berdin da Finlandian edo hemen.

-Interneteko leku askotan ari-tzeko 18 urte behar dira, baina adingabeek leku seguruetan bakarrik ibiltzen direla pentsatzea...

-Erru bat da. Gaur egun legalki, adibidez sare sozialetan, ez da beharrezkoa 18 urte izatea, adin legala 14koa da. Baina hala ere aurretik hasten dira. 10 edo 11 urtekin sare sozialetan profil bat edukitzea oso normala da. Gainera gizartean ia ia onartuta dago.

-Gurasoek gogoratzen dute noiz jaio zen internet, baina gazteek ez.

-Ez, horrekin jaio dira eta beraien-tzat tresna naturala da. Baina naiz eta tresna naturala izan helduen laguntza behar dute. Gu kotxeak egon direnean jaio gara eta hala ere ikasi dugu gidatzen. Berdina gertatzen da interneten kasuan, egunerokotasunean erabiltzen dute, ez dakite hori gabe bizitzen, baina gure laguntza ere behar dute. Ez dute laguntza behar erabiltzeko baina bai erabilera hori egokia izateko. Kalera joaten direnean gurasoek esaten diete «kontuz ibili», «ez ibili hemendik», «jendearekin horrela portatu»... Ba interneten berdin.

-Arrisku batzuk oso argiak dira baina beste batzuk ez. Esparru zabala al da?

-Bai. Askotan arriskuak aipatzen direnean jendeak zerrendatzen dituenak teknikoak izaten dira: birusak, iruzurrak... Baina kasu honetan adingabeei begira bere osasunean ondorioak dituzten arriskuak daude. Agian nabarmenena ziberbullying-a da baina badaude ere ezezagunekin egiten diren harremanak, badaude heldu batzuk tartean euren adinekoak direla esaten dutenak... Eta gero, noski, nortasun digitala bera dago.

-Zertaz ari gara nortasun digitala aipatzen dugunean?

-Internetek zuri buruz zer esaten duena da nortasun digitala, nor zaren. Kalean badugu gure nortasuna eta interneten berez berdina izan beharko litzateke, baina ez da beti gertatzen. Guri buruz esaten duguna eta esaten dena sartzen da interneten kasuan. Bertan azaltzen dira zer nolako harremanak dituzun, zer nolako kontaktuak... eduki guzti hori zure nortasun digitala osatzen du eta hori ere zaindu behar da. Garrantzitsua ez dela pentsatzea eta ez zaintzea arrisku bat da.

-Gurasoek pentsatu dezakete dena kontrolatu behar dutela, ez dakit jarrera onena izango den.

-Horrelako ikastaroetara joaten dira guraso asko erantzun magikoaren bila, eta ez dago. Badaude programak kontrolatzeko zenbat denbora ematen duten, zer ikusten duten... gaur egun ia dena asmatuta dago. Baina nire ikuspuntutik hori ez da onuragarria, ez osasuntsua, azken finean ez da bidea. Tresna horren inguruan hausnartu behar dugu, erabilera kritikoa indartu eta erabilera ona sustatu guztion artean. Gainera erabilera ona sustatu behar da ez bakarrik adingabeen artean, helduen artean ere.

-Aipatu duzu adingabeek oso era naturalean erabiltzen dutela teknologia. Gurasoek formakuntza gutxikin aritzen dira?

-Hori izaten da askotan gurasoen beldurra. Adingabeentzat tresna naturala da eta helduak baino gehiago kontrolatzen dute. Sartzen dira edozein webgunean eta naiz eta ez ezagutu buelta osoa ematen diote, eta helduei gehiago kostatzen zaigu. Kasu hauetan kontuan izan behar duguna da adingabeek ez dutela behar ezagutza teknikorik edo erabilaren buruzko ezagutzarik. Hori badute, naturaltasunez eta intuizioz aritzen dira eta primeran egiten dute. Behar dutena da helduok dugun esperientzia, jakitea arriskuak non dauden. Interneten dauden arriskuak kalean daudenen ia berdinak dira. Gurasoek duten ezagu-tzarekin trasbase edo laguntza bat egon behar da.

-Ikastaro honetan zein esango zenuke dela helburu nagusia?

-Alde batetik adingabeen errealitate digitala ezagutzera ematea. Adingabeei laguntzeko ezinbestekoa da ezagutzea zenbat erabiltzen dute, nola, zertarako... Errealitate hori ezagutzera emango dugu, gainera Eibarko datuekin. Beste alde batetik gurasoen artean erabilera kritikoaren buruzko hausnarketa egitea nahi dugu eta adingabeei edo seme-alabei laguntzeko gako batzuk eskeintzea.

 

Fotos

Vídeos