Joan deneko hamabi urteetan, neuri egokitu zaidak Hausterre egunez zutabe hau idaztea. Aurten, heurea duk ohorea, Jexux. Utz iezadak, hala ere, telonero- -lanak egiten. Izan ere.
Urteak behar izan ditiat 'garizuma' hitzaren etimologia argitzeko. Lehen momentuan, bazirudik antzeko erroa dutela 'garizuma' gureak eta 'cuaresma' gaztelaniazkoak. Hau, berriz, 'quadragesima dies' latinezkoaren laburdura omen duk, Joan Coromines aditu handiak dioenez.
Neure ezjakintasunean, gero eta ilunago ikusten nitian kontuak, harik eta Corominasen beraren eskutik etorri zaidan arte argia, ustez behintzat.
Honen hiztegia miatzen ari naizela -badakik: ez zagok hiztegi on bat bezalako eleberririk-, hor atera zaidak bidera 'eucaristía' sarrera. Zer esango bertan, eta hauxe (neuk ipinia duk letra lodiz kharízomai):
«Eucaristía, 1.ª mitad siglo XIV. Tomado del griego eukharistía, propiamente 'reconocimiento', 'acción de gracias', derivado de eukháristos 'agradecido' y éste de kharízomai 'yo complazco, me hago agradable'».
Horra hor, kharízomai hori, argi eta garbi, gure 'garizuma'ren erro eta sustrai. 'Orotariko Euskal Hiztegia'-n, gainera, garizuma orokorraren ondoan zatozak garizoma (Zaraitzu) eta garixoma (Erronkari) ere. Zer iruditzen? Bazabilek gurean, badabilenez, hori baino etimo ilunagoko hitzik.
Ospa dezagun aurkikuntza, Jexux. Izan gaitezen esker oneko eta atsegin, barau egitea utzita Elizaren historiagileei eta teologoei, harik eta zertxobait argitzen diguten arte nola etorri zen guganaino grezierazko hitz eder hori, eta nola arraio eta zergatik kutsatu zuten bestelako esanahi ilunaz.
