Osakidetzaren hizkuntza-politika, pattal

Instituzioetako ordezkaritza euskararen erabilera normalizatzeko planaren lehen ebaluazioko aurkezpenean

2013 eta 2019 urteetarako egindako euskararen normalizazio planak bere ibilbidearen erdia egin duela eta, planaren betetze-mailaren ebaluazioa egin dute: "Osakidetza urrun dago plana betetzetik"

DVDonostia

Osakidetzaren hizkuntza-politikek ez dute euskararen osasuna biziberritzea lortu. Hala frogatu du Kontseiluak, euskararen erabilera normalizatzeko II. Planaren lehen ebaluazioko aurkezpenean. Paul Bilbao, idazkari nagusiarekin batera egon dira, UEMAko lehendakari Josu Labaka, Behatokiko zuzendari Garbiñe Petriati eta OEEko lehendakari Karlos Ibarguren. Kontseiluaren baitan biltzen den osasungintza sektorearen ordezkari gisa egon dira aurkezpenean.

2013 eta 2019 urteetarako egindako normalizazio planak bere ibilbidearen erdia egin duela eta, Kontseiluak planaren betetze-mailaren ebaluazioa egin du: "Txostenean islatzen den bezala, Osakidetza urrun dago plana betetzetik". Kontseiluak bigarren planaren balorazioan hainbat eremu jorratu ditu; besteak beste, jardun-eremuen balorazioa eta euskararen erabilera normalizatzeko neurrien balorazioa. "Eremukako balorazioek erakusten dute neurriak ez direla behar bezala betetzen, irudian eta komunikazioan, kanpo zein barne-harremanetan, hizkuntza-kudeaketan, hizkuntza-eskakizunetan, kontratazio-politikan…" esan du Bilbaok. "Horrek agerian uzten du erritmoa bizkortu behar dela eta neurri traktoreak hartu behar direla" argitu du.

Izan ere, Kontseiluko ordezkariak gogoratu bezala, bigarren plana egin aurretik, Osakidetzan euskara normalizatzea lortu ez izanaren zenbat gabezi detektatu zituen eta horietan oinarrituta, proposamena helarazi zien Osasun saileko zein Osakidetzako arduradunei. "Uste dugu bertan egindako proposamenari arreta handiagoa jarri beharko litzaiokeela corpus juridikoari, plangintzei, baliabideei, kontratazioari, zirkuituei eta abarrekoei dagokienez" azaldu du.

Eraginkortasun eza

Hizkuntza-politika hau ez da eraginkorra izaten ari, Bilbaoren esanetan. "Hamarkada bat baino gehiago igaro da Osakidetza euskara planekin hasi zenetik, denbora askotxo ematen ari diren emaitzak zeintzuk diren ikusita", eta gogorarazi du, halaber, "euskara planak bere horretan ez dira helburu, tresna baizik eta eraginkorrak izan daitezen burura eraman behar dira, egoera betikotu ez dadin".

"Hizkuntza baten normalizazio-prozesua ezin da betikotu", eta horregatik, hartzen diren erabakiek eta onartzen diren lege, dekretu eta euskara plan guztiek helburu eta epe zehatzak behar dituztela defenditu du. Horrela, ebaluatu eta, behar izanez gero, zuzendu edo moldatu ahal izan dira eta burura eraman. "Orduan izango dira eraginkorrak". Horrexegatik, Kontseiluak zenbait neurri zuzentzaile proposatu ditu planaren ebaluazio osoa egiten denean beste emaitza batzuk lortu ahal izateko.

"Lehentasunez kanpo-harremanetan hizkuntza-kudeaketa egokia egitea, eta horretarako euskarazko zirkuituak ziurtatzea; zerbitzuen kontratazio edo esleipenetan hizkuntza-irizpideak jartzea, langileen euskalduntzea azkartzea, kontratazio-politika aldatzea dira, besteak beste, proposatu ditugun neurri zuzentzaileak" azaldu du Bilbaok.

Osakidetzan euskaraz lan egiteko eskubideaz aritu da hain zuzen OEEko lehendakaria, Karlos Ibarguren. Bitartekoak jarri beharra aipatu du. Euskaraz egin daitekeen jarduera euskaraz egiteko erabakia hartu beharra aldarrikatu du, bestalde.

Hizkuntza-eskubideen urraketak

Behatokiko zuzendariak, Garbiñe Petriatik, plana indarrean egon den bitartean, Behatokian, Osakidetzan eragindako hizkuntza-eskubideen urraketa andana egon dela esan du eta hainbat adibide aipatu ditu, kexarik gehienak arreta zerbitzuei lotutakoak izan direlarik.

Bestalde, indarra jarri nahi izan du herritarren herri gogoan. "Jada 160.000 herritar baino gehiagok (uda arteko datua da) berariaz adierazi du osasun-asistentzia eta zerbitzuak euskaraz jaso nahi dituztela. Botere publikoek herri gogo horri erantzun egokia eman behar diote".

UEMAko lehendakari den Josu Labakak, bere aldetik, kezka berezia agertu du uda sasoian batik bat, baina urte osoan zehar gertatzen den egoera batekiko. "Urtero langileen oporren ordezkapenak egiten direnean, UEMAko herrietan ere euskaldunak ez diren ordezkoak bidaltzen dituzte". Udalerri euskaldunetan euskaraz bizitzeko egindako hautuarekin talka egiten du honek.

Temas

Euskera

Fotos

Vídeos