Diario Vasco

Umetan ezagututako eskolara bueltan

Askok gogoab izango dituzte honelako ikasgelak.
Askok gogoab izango dituzte honelako ikasgelak. / UPV/EHU
  • Hiru gune nagusi atondu dituzte museoan, azken hamarkadetan eskola nola aldatu den erakusteko

Agintarien eta hezkuntzaren munduko ordezkarien presentziarekin inauguratu da astelehen honetan UPV/EHUren Donostiako campusean Hezkuntzaren Museoa. «Gure helburua da bisitariak bere eskola esperientzia eta ikasteko erabili zituen tresnak gogora ekartzea, eta Euskal Herriko hezkuntzaren memoria eta hark euskararekin duen harremana ezagutzea» aurreratu arduradunek EAEko unibertsitate publikoak zabaldutako ohar batean.

Euskal Herriko Unibertsitatearen Hezkuntzaren Museoa Gipuzkoako Campusaren pabiloietan kokatzen da, Zuzenbide Fakultatearen ondoan, Donostian. Zazpi aretotan antolatuta, hauek daude ikusgai: 50eko eta 60ko urteetako gela baten berreraikuntza xehea, hainbat tresna eta material zientifiko, dokumentazio areto bat, eta ibilbide bat, Euskal Herriko hezkuntzaren historian barrena, panelen eta objektu materialen bidez, arreta berezia jarrita euskararen presentzian. Museoa, «Euskal Herriko hezkuntzaren memoria historikoa berreskuratzea, zaintzea eta ezagutzera ematea» xede duena, UPV/EHUko Garaian-Hezkuntzako Azterketa Historiko eta Konparatuen Taldearen ekimenez sortu zen, eta Historia eta Hezkuntza Ondarea Aztertzeko Espainiako Elkarteak Espainiako Kultura Ondasunen Institutuarekin batera emandako Bartolomé Cossío saria jaso zuen, 2015. urtean. Museoa jende guztiarentzat dago zabalik, eta bisita hitzartuak eskaintzen ditu.

Bisita gidatua

Hezkuntzaren Museoan sartu, eta berehala, hainbat panelez atondutako atari zabal eta ireki batera iristen da bisitaria. Euskararen munduari eskainitako gunea da. «Gune honetan, euskararen mundua eta euskarak hezkuntzarekin izan duen harremana eman nahi dugu ezagutzera» azaldu du Pauli Dávilak, Hezkuntzaren Teoria eta Historia saileko irakasleak eta Hezkuntzaren Museoko zuzendariak. Gunean, euskararen, haren erabileraren eta hiztunen bilakaera aztertzen da, Xabiertxoren irudi baten begiradapean.

Euskararen munduaren aurkezpen horren jarraipen modura, ibilbide bat egiten da bi gunetan zehar, non euskarak Hezkuntzaren Historian izan duen lekua ikus daitekeen, XVII. mendetik gaur egun arte. Mugarri nagusiak aipatu nahi dira, arreta berezia jarrita azken bi mendeetan.

Deigarriak dira ere bertan diren bi maketa, bat, Donostiako Arte eta Lanbideen Eskolarena, eta bestea, Institutu Probintzialarena; biak ere José María Bordaji Olloquieguik eginak eta Museoari dohaintzan emanak. Deigarria da ere garai hartako agintarien bulego baten birsorkuntza. «Bi areto hauetan, irakaskuntza euskaraz emateko Euskal Herritik egin diren ekarpenak erakutsi nahi ditugu» azpimarratu du Pauli Dávilak.

Ibilbideari jarraituta, 'Eskola Gunea' izenekora iristen gara, azken hamarkadetako geletako giroa gogoratu nahian. Horretarako, zahar usaineko gela ilun eta goibel batean sartuko gara. 50-60 urteetako, hots, frankismo garaiko gela baten berreraikuntza xehea da. Hormako arbel beltzaren gaineko gurutzea, gelaren buru; bi lagunentzako egurrezko zortzi ikasmahai; ikasleen maletatxo txikiak alboetan jarrita; koadernoak… baita irakaslearen zarta ere mahai gainean, haren agintaritza inposatzeko; inpresioa egiten du. Bisitaria, gune horren giro ilunean ikaratua, harrituta geratzen da ate bat ireki, eta gela moderno bat ikustean, zeina 1970eko Hezkuntza Lege Orokorraren printzipioen arabera egin baita. Bigarren gela hori askoz ere argitsuagoa da, mahai eta aulki zuriak ditu, eta aurreko gelaren guztiz kontrakoa da. «Bi gela horiek, bat tradizionala eta bestea modernoa, jartzean, agerian utzi nahi izan dugu eskola sistemaren lege aldaketak nola islatzen diren XX. mendeko hezkuntza altzarietan» azpimarratu du Luis María Nayak, Hezkuntzaren Teoria eta Historia saileko irakasleak eta Museoaren Koordinazio Kontseiluko kideak.

Bisitariaren urratsak beste bi aretora iritsiko dira, 'Irakaskuntzak eta ikaskuntzak' guneek eratutakoak. Lehenengoan generoen –maskulinoa eta femeninoa– eraikuntza erakusten da, askotariko objektuen bidez. Azken aretoa izango da, agian, bitxiena; izan ere, 60tik gora tresna eta material zientifiko daude ikusgai, biologia, botanika, geografia, fisika, kimika, elektrizitate eta beste hainbat irakasgai emateko erabilitakoak. Horietako batzuk Donostiako La Salletarrek eman dizkiote museoari. «Dohaintzak –azaldu du Luis Mª Nayak– oinarrizkoak dira museoarentzat, historia eta hezkuntza ondarea gordetzeko eta erakusteko aukera ematen baitute».

Bisitaren amaieran, Dokumentazio Zentroa dago. Gune horretan XX. mendean erabilitako testuliburuak, eskola koadernoak eta abar erakusten dira. Horrez gain, XVIII, XIX eta XX. mendeetako hezkuntzari buruzko liburutegi bat bisitatu dezake bisitariak.

Temas

Recibe nuestras newsletters en tu email

Apúntate