Diario Vasco

Bizkortu egin da azken bost urteetan euskararen aurrerabidea

EAEko emaitzak aurkeztu dituzte gaurkoan. Nafarroakoak eta Ipar Euskal Herrikoak etorriko dira ondoren.
EAEko emaitzak aurkeztu dituzte gaurkoan. Nafarroakoak eta Ipar Euskal Herrikoak etorriko dira ondoren. / DV
  • EAEri dagozkion VI. Euskararen Inkesta Soziolinguistikoaren emaitzek «euskararen historian inoiz gertatu ez diren» fenomenoak islatu dituzte

1991ean aurreneko Inkesta Soziolinguistikoa egin zenez geroztik, etengabe egin dute hobera euskararen aurrerabidearen neurria ematen duten parametroek. 16 urtetik gorakoen artean bost urtez behin egin ohi den inkestak erakutsi du azken hogeita bost urteotan hiztun asko irabazi ditueka euskarak, neurri apalagoan bada ere erabilera ere goranzko bidean dela, familia bidezko transmisioan ez dela atzera egin, eta euskara sustatzearen aldeko jarrerak duen sostengu soziala ere handituz joan dela.

VI. Inkesta Soziolingustikoak, euskararen egoeraren unean uneko argazkia eskaintzeaz gain, bazuen hogeita bost urteko perspektiba zabala erakustearen interesa, eta erakutsi du, besteak beste, berreskurapen eta biziberritze prozesuak ez duela atzerra egin. Izan ere, EAEri dagokionez bederen, «euskararen hazkunde jarraitua hazi ez ezik areagoti ere egin da».

Inkestaren edizio honek bazuen beste berezitasun bat, euskararen lurraldeetako hiru administrazioek, lehen aldiz, eskutik eta lankidetzan heldu baitiote lehen aldiz. Hala ere, datuak ez dira denak batera etorri. Ostiral honetan EAEkoak aurkeztu dira, aste gutxi barru aurkeztuko dira honezkero bukatuta dagoen Nafarroakoa, eta urtarrilaren hasierarako espero dira Ipar Euskal Herrikoak. Hala eta guztiz ere, elkarrekin egin dute aurkezpena, emaitza partzialena bazen ere, Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuorde Patxi Baztarrikak; Nafarroako Gobernuko Euskarabidea-Euskararen Nafar Institutuko zuzendari kudeatzaile Mikel Arregik eta Iparraldeko Euskararen Erakunde Publikoko presidente Mathieu Bergék.

Emaitzak laburtze aldera, honako datu hauek nabarmendu daitezke:

- 16 urte edo gehiagoko biztanleen %33,9 euskalduna da, duela 25 urte baino %9,8 gehiago (%24,1 ziren 1991n)

-Euskaldunen hazkunderik handiena gazteen artean ari da gertatzen: 16-24 urte bitarteko gazteen artean %71,4 dira euskaldunak; %25 ziren 1991n

-16 eta 24 urte bitarteko euskaldunen %53,9k etxetik kanpo ikasi dute euskara: eskolan edo euskaltegian

-Euskararen erabilerak hazten jarraitzen du. %30,6k erabiltzen dute: %20,5ek erdara beste edo gehiago eta %10,1ek erdara baino gutxiago erabiltzen dute

- Euskararen erabilera %7,9 hazi da 25 urteotan

- 25 urtean lehen aldiz hazi egin da euskararen erabilera etxean, gutxi bada ere: 2011n baino %1,8 gehiago erabiltzen da 2016an

- Euskararen aldeko jarrera gora doa gizartean, eta kontrakoa behera, bereziki azken 5 urteetan

Patxi Baztarrikaren esanetan «hazkunde baten kronika da euskararena. Euskal gizarteak badu pozik eta harro egoteko motiborik». Sailburuak gehitu du enez, «Eusko Jaurlaritzak euskal gizartea zoriontzen du euskararekiko konpromisoagatik, baina erne jarraitzeko eskatzen dio. Bada erronka berririk».

Erronka nagusiak, hain zuzen, «euskaldunen tipologiaren aldaketak» ezartzen dituela argitu du Baztarrikak, «euskararen istorian inoiz gertatu ez diren fenomenoak» islatzen baititu ikerketak.

Bestalde, erakusten du hazkundea, EAEko lurralde historiko guztietan ematen bada ere, ez dela homogeneoa, eta Gipuzkoak jarraitzen duela oso aurretik aldagi guztietan.

Temas

Recibe nuestras newsletters en tu email

Apúntate