Diario Vasco

Nafarrek Euskaltzaindiari «sorreratik» egin izan dioten ekarpena gogoratu du Andres Urrutiak

Lehenengo aldiz egin dute Osoko Euskaltzaindiaren bilkura Nafarroako Parlamentuan.
Lehenengo aldiz egin dute Osoko Euskaltzaindiaren bilkura Nafarroako Parlamentuan.
  • Ostiral honetan, aurreneko aldiz, Nafarroako Parlamentuan egin du Osoko bilkura Akademiak

Bere historian lehenengo aldiz, Nafarroako Parlamentuaren egoitzan egin du hileko Osoko bilkura Euskaltzaindiak ostiral honetan. Parlamentuko 2. Komisio Gelan batzartu dira euskaltzainak, 10:30ak aldera, baina, aurretik, harrera ofiziala egin die akademikoei Unai Hualde Iglesiasek, Nafarroako Parlamentuko lehen lehendakariordeak. Hualderekin batera egon dira Legebiltzarreko Mahaia eta Eledunen Batzarra. Besteak beste, Oscar Arizcuren, Parlamentuko lehen idazkaria (G.P. UPN), Koldo Martínez, Isabel Aranburu (G.P. Geroa Bai) Adolfo Araiz, Dabid Anaut, Bakartxo Ruiz (EH Bildu), Laura Pérez (Podemos-Ahal Dugu) eta Marisa de Simón (Izquierda-Ezkerra) izan dira harrera-ekitaldian.

Unai Hualdek ongietorri «beroa eta senidetasunekoa» egin dio Akademiari. «Ohore bat eta plazer bat da guretzat zuek hemen hartzea», esan du. Parlamentuko lehendakariordeak bestelako adierazpenak ere egin ditu bere mintzaldian: «Ordezkatzen duzuen erakundeak berebiziko eginkizun bat du, hain zuzen, Euskal Autonomia Erkidegoko, Nafarroako eta Iparraldeko herritarrok partekatzen dugun euskararen lexikoa babestu, ikertu eta zabaltzea». Aitortu du, baita ere, nafarrek mendeetan zehar erabili duten hizkuntza «hainbat gora-behera historikoengatik diskriminatua izan dela», baina adierazi du gaur egun egoera hori «konpontzen» ari dela Nafarroako gobernua.

Bide batez, Europako Oinarrizko Eskubideen Gutunak hizkuntzei buruz dioena gogora ekarri du Hualdek, aniztasunaren aldeko aldarria den heinean, eta Gutunak eskatzen duena azpimarratu du, hots, Europako hizkuntza guztiak errespetatu eta zaindu behar direla, «diskriminazio oro baztertuz». Etorkizunean, horretan tematuko direla adierazi du Parlamentuko lehendakariordeak, «beharrezkoak diren legeak ezarriz»; eta amaitu du esanez «oinarrizko eskubide hori herritar guztiena dela».

Euskararen esparrua

Aspaldikoa da Akademiak Nafarroako Parlamentuarekin duen hartu-emana, azken urteotan areagotu egin dena. Horren adibide garbia da iazko urtarrilean sinatutako lankidetza-hitzarmena (besteak beste, parlamentu-lexikoaren bateratze-lana egiteko baliagarria izan dena). Hartu-eman sendo eta iraunkor horretan, beste pauso garrantzitsu bat da gaurko bilkura. Zentzu horretan, Andres Urrutia euskaltzainburuak gogoratu du «Akademia dela euskarari buruzko erakunde aholku emaile ofiziala Nafarroan», ahaztu gabe, herrialde honetan «euskara eta gaztelania direla hizkuntza ofizialak, nafarren nortasuna aberasten dutenak eta luzaroan elkarrekin bizi izan direnak. Guztion artean sortzen dugu egunero euskararentzako esparrua, erabiliz eta landuz», gehitu du Urrutiak. Nafarrek Akademian eginiko ekarpena ere ez du ahaztu nahi izan euskaltzainburuak, «esanguratsua eta azpimarratzeko modukoa baita, Akademiaren beraren sorreratik».

Hitzen ostean, opari-trukaketa egin dute bi erakundeetako ordezkariek. Andres Urrutiak Ramos Uranga (Bilbo, 1939-1995) pintorearen beira batean oinarritutako eskultura bat oparitu dio Parlamentuari; pieza honetan Akademiaren egoitza nagusiko beirate bateko xehetasuna ageri da. Bere aldetik, Parlamentuak Nafarroako korteetako kutxa edo kaxaren metalezko kopia bat erregalatuko dio Euskaltzaindiari.

Besteak beste, Osoko bilkuran ondoko gaiak aztertu dira: Oinarrizko hiztegi juridiko-parlamentarioa (aurkezturiko iruzkinak aztertu eta erabaki); Europako Goi Erdi Aroko pertsona-izenak (aurkezturiko iruzkinak aztertu eta erabaki); 178. arauan -Kanpoko leku-izenei dagozkien herritar-izenak eta jatorri-adjektiboak sortzeko irizpideak- ohar bat erantsi (Exonomastika batzordearen proposamena); Erdal hitzak eta izen berezien baliokide diren adierazpenak deklinatzeko jarraibideak araugaia (aurkezturiko iruzkinak aztertu eta erabaki); Erdi Aroko pertsona-izen ez-kristauak; musulmanak, juduak eta turko-mongolak (aurkeztu); Oinarrizko kimika hiztegia (aurkezturiko iruzkinak aztertu eta erabaki).

Recibe nuestras newsletters en tu email

Apúntate