Agur ETA, aurrera bakea!

Agur ETA, aurrera bakea!
ALEMÁN AMUNDARAIN
XABIER EZEIZABARRENAEAJ-PNVko Gipuzkoako Batzarkide

Euskal Herriko gailurretik ikusten denez, ibarrez eta herriz betea da gure Euskal Herriko lurra, denborak aurrera egin ez balu bezala. Beharbada, hala dela ematen du mendi garaietatik begiratuz gero. Nire ustez behean, ibarrean, oso bestelakoak dira gauzak eta gure herriaren bakearen aldeko lan egin zuten guztioi bai eskertu eta txalotu egin beharko genuke, ez ETAri jakina.

Niri, mendi goratik euskaldunei begira nagoen, iradoki dit Zuzenbidea eta politika ezin dela erabili hain baldar, gure gatazka konpondu ezina baitakar. Hainbeste euskaldunok, gure bizitza osoan ibili ginen bakearen aldeko lana eta ahaleginak egiten, etengabeko gure norabideak bilatzen eta irekitzen. ETA-k, aldiz, ezin du gauza antzeko bat argudiatu Euskal Herria-ren alde.

Edonola ere, ez dagoela helburu politikorik, den funtsezkoena izanik ere, bere-berez xede denik. Pertsona gisa eta herri gisa dugun izateak erakusten duenez, beharrezkoak gara prozesu batean, eta inork ezin du aurreratu prozesu horretan zer gertatuko den, arian-arian jartzen baitira oinarriak. Izan ere, ez oraingo erregimenaren segida, ez libre erabakitzeko eskubidea eta ez independentzia ezin direla izan, bere-kabuz, prozesu jakin baten azken helburua. Prozesu politiko demokratikoak, erregimen totalitarioetan gertatzen ez den bezala, bizirik daude beti, zabalik; etengabe aldatzen ari dira. Horixe da, hain zuzen, demokrazia guztien muina: bidea beti zabalik egotea hitz egiteko, negoziatzeko eta gizarte liskar mota guztiak konpontzeko.

> Errealitate demokratikoaren parte da bere burua aldatzeko premia gorria, egoera berrietara egokitzekoa eta, bistan denez, beste ezeren gainetik subiranotasun bakarra dutenei galdetzekoa: herritarrei galdetzekoa alegia eta bereziki benetazko bakearen une batean. Hemen gainetik aipatu dugun sare korapilatsu horretan, Zuzenbidea funtsezkoa da. Beraz, Zuzenbidea da gatazka konpontzeko tresna nagusia; horretarako erabiltzen dituen formulak ez dira denak inposizio kutsukoak: borondate eta interes kontrajarriak ezkontzeko modua ere egiten da. ETA-k, aldiz, inposizio hutsa nahi zuen herriaren kontra. Hitz batean esanda, gizartearen odola ETA-ren asmoak besterik gabe bideratzeko. Hori bai bidegabekeria.

Azken finean, Zuzenbideak bakea sortu behar du, gatazka eta lege arazoak konpondu. Legediak berak galarazten du, teoria formalean behintzat, bere tresnak alderdikeriaz erabiltzea arazo bat luzatzeko. Alderantziz: edozein interpretazio irizpide konponbideak bilatzeko da, alde batzuk gogobetetzeko eta justizia betetzeko. Halaxe da Zuzenbide Konstituzionalean hortxe dago kokatua oraingo euskal gatazka, Espainiako eta Frantziako konstituzio mailetan eta Europako Batasunaren esparruan maila makro-konstituzionala. Beste horrenbeste esan dezakegu Nazioarteko Zuzenbideari buruz; honek ezinbestekoa da zenbait gairi heltzeko: besteak beste, libre erabakitzeko eskubidea eta errealitate berriak diren motakoak direla nazioartean aitortzea. Berriro ere, ETA ez zen batere beharrezkoa gure gatazka politiko bideratzeko.

Zenbait estatu eta gobernurentzat, arau multzo geldo hutsa da legedia: bere hartan du azalpen politiko eta soziala, eta ez diote erreparatzen politikan, lurraldean eta gizartean den egoerari, ez eta egoerak berak izan duen bilakaerari. Ikuspuntu horrek urratu egiten ditu legeak interpretatzeko jarraibide oinarrizkoenak. Zuzenbidea ez da helbururik eta loturarik gabeko arau batzuen multzo itxuragabea, eta ezin da horrela balitz bezala interpretatu; aitzitik, arau bakoitzak, araudi bakoitzak egiteko bat dute: gatazkak konpontzea eta gizarte bakea lantzea. Bere buruarentzat nahikoa den egitura geldoa ere ez da Zuzenbidea; aitzitik, indar dinamikoa da Zuzenbidea, eta baketze helburuen zerbitzuan, egokitu egiten da gizarte errealitate, historiko eta politikoetara, eta, nola ez, denboran izaniko aldaketetara.

Euskal auzian, ezin argiago dago zein den gogoeta hauen guztion ondorio praktikoa eta Euskal Herriko arazoek behar zituzten eta behar dituzte oraindik lanak eta asmoak, norabideak eta Europa-ko loturak ere. Bai Zuzenbideak eta bai sen onak erakusten dute euskal arazoa ez dela, gaur egun, euskal bakarrik. Era berean, erakusten dute ETA-ren terrorismoa, euskal arazoa ez ezik, espainiar arazoa ere badela. Euskal gatazkan aldez edo moldez ari diren osagaietatik bat bera ere ezin da izan inoren jabetza esklusiboa, horrela aurkezteak gatazkaren eta haren adarren interpretazio itxuragabetua egitea baitakar.

Gaur egungo Zuzenbideak konponbide bidezkoak ematen ditu gatazka mota guztietan, beti ere arauen irizpide interpretatibo eta teleologikoak egokiro erabiliz gero. Horrek esan nahi du Zuzenbidea ez dela kasuala edo geldoa, balio eta helbururik gabea. Zuzenbidea etengabe agertzen da harreman sozial eta politikoetan, eta harreman horien bitartez egokitu beharra dauka, bere indar guztia erakutsi beharra. Ikuspegi horretatik, horixe da «Zuzenbidearen Indarra», Ihering-ek aldarrikatua; hain zuzen, gizarteak ematen dion indarra, zernahi gatazka konpontzeko modu funtsezko eta argia izan dadin. Berriz ere, behin eta berriro, ETA-k izan zen gizartearen etsaia, gure eskubidearen kontrakoa. Beraz, birkonpondu dezagun arimak eta herriaren askatasunak. Horretarako ere ETA ez zen beharrezkoa. Agur ETA, aurrera bakea!

Contenido Patrocinado

Fotos

Vídeos