Gaixotasun genetikoak jaio aurretik detektatzeko gailu berriak

Haurdun dagoen emakumearentzat zein umekiarentzat askoz ere erosoagoak dira teknika berriak./FOTOLIA
Haurdun dagoen emakumearentzat zein umekiarentzat askoz ere erosoagoak dira teknika berriak. / FOTOLIA

Horietako hiru sortu dituen Europa mailako partzuergo handi baten kide da Osakidetza, Donostiako eta Basurtoko Unibertsitate Ospitaleen bitartez

Gaixotasun genetikoak jaio aurretik detektatzea gaur egun erabiltzen diren teknikak baino seguruagoak, errazagoak eta merkeagoak diren gailuekin sekulako aurrerapena da. Bada ikerketa zentroak, unibertsitateak eta enpresak barne hartzen dituen Europa mailako partzuergo handi batek horrelako hiru sortu ditu. IK4-IKERLAN-ek koordinatu du Partzuergoko kideetako bat Osakidetza da, Donostiako eta Basurtoko Unibertsitate Ospitaleen bitartez.

Zehazki, Donostia Unibertsitate Ospitala-Biodonostia Institutuko Genetikako Zerbitzuak eta Basurtoko Unibertsitate Ospitaleko Genetika Unitateak hartu dute parte 'AngeLab' deritzon proiektuan. Proiektu horrek ahalbidetu du "amaren odoletik dabilen fetuaren DNA haurtxoaren baldintza genetikoak zehazteko helburuarekin aztertzera zuzendutako mikrofluidoen teknologian oinarritutako hiru gailu garatzea", Osakidetzak eta Osasun Sailak ohar baten bidez zehaztu dutenez. Gailu horiek gaur egun egun jaio aurretik gaixotasun genetikoak detektatzeko erabiltzen diren teknika inbaditzaileak gutxiagotzen dituzte, "ekipo seguruagoen, errazagoen eta merkeagoen bitartez".

Txipen bidez

'AngeLab' 2012an sortu zen, 11 milioi euroko aurrekontuarekin, eta Europar Batasunaren finantzazioa lortu zuen. Txipak erabiltzen dituzten laborategiko teknologien sistemen linea bat garatzean oinarritu zen, "zeina gai den fetuaren hainbat baldintza genetiko amaren odola aztertuz detektatzeko".

Basurtoko Unibertsitate Ospitaleko Genetika Unitateko arduraduna den María García Barcina ikertzaileak azaldu duenez, "fetuei eragiten dizkieten baldintza genetikoen analisi gehienek diagnosirako metodo inbaditzaileak erabiltzen dituzte, orain arte fetuaren materiala amniozentesi edo korionaren biopsia bidez soilik egin baitaiteke".

"Badakigu fetuaren DNA molekula txikiak aurki daitezkeela amaren odol-zirkulazioan, eta proiektu honen xedea fetuaren material hori aztertzea da haren baldintza genetikoen diagnosia egin ahal izateko, metodo inbaditzaileak erabili behar gabe", adierazi du.

Gainera, "ikertzaileen taldearen esfortzu, konfiantza eta animo guztiak emaitza arrakastatsua lortu du". Lanaren ondorioz hainbat argitalpen atera dira, kongresuetan hainbat komunikazio egin dira, eta Osakidetzan hasieratik bukaerara garatu den produktu bat erregistratu da.

Proiektu horren barruan, Osakidetzak PCR digitala edo beste metodo batzuk erabiltzen dituzten laborategi espezializatuetan erabili ahal izango den pieza bat patentatu du. CR da polimerasaren kate-erreakzioarentzat erabiltzen den laburdura (ingelesez Polymerase Chain Reaction), eta DNA zati zehatz txikia laborategian handiagotzeko erabiltzen den teknika zientifiko aurreratu bat da.

Patentea amaren zirkulazioan modu ez inbaditzailean aurki daitekeen DNA aztertzeari dago nagusiki zuzendua, eta osasunaren beste hainbat arlotan ere erabili ahal izango da, minbiziaren azterketan, esaterako, gaur egun merkatuan daudenak baino formatu askoz ere merkeagoan.

Bestalde, Raquel Sáez Villaverde eta Leire Otaolea Santacoloma ikertzaileak (Donostia Unibertsitate Ospitaleko Genetika Zerbitzuko fakultatiboa eta Biodonostia Institutuko obstetrizia eta ginekologia taldeko ikertzailea dira, hurrenez hurren), Donostialdea ESIko emagin eta ginekologoei eskertu nahi diete "Sara Perlado Marina Biologia Doktoreak garatutako gailuak balioztatu ahal izateko 400 haurdun baino gehiagoren laginak biltzen lagundu izanagatik".

Zentzu horretan, ikertzaileek adierazi dute "emaitzen arrakastan sinesten" dutela eta, ondorioz, "partzuergoko hainbat kiderekin lankidetzan" jarraitzen dutela, "lagin kopurua ugarituz, aurretik lortutako emaitzei sendotasuna eta tinkotasuna emateko, eta haurdunarentzat fetua galtzeko arriskurik eragin gabe hainbat gaixotasunen jaio aurretiko diagnosi genetikoa egiteko erabilgarritasuna frogatzeko".

Temas

Euskera

Fotos

Vídeos