Diario Vasco

'Hegats' urtekaria, euskal idazleen oparia

Ezkerretik eskuinera, Alaine Agirre, Zaloa Fuertes, Jasone Osoro, Joan Mari eta Imanol Irigoien eta, bien artean, Ion Sarasola.
Ezkerretik eskuinera, Alaine Agirre, Zaloa Fuertes, Jasone Osoro, Joan Mari eta Imanol Irigoien eta, bien artean, Ion Sarasola. / USOZ
  • Literaturari «agerikotasuna» emateko asmoz kaleratu du Euskal Idazleen Elkarteak literatur aldizkariaren 54. zenbakia

Idazlearen lana bakarkakoa eta bakartia izan ei da, baina elkarrekin lan egiten ere badakite, eta euskal idazleak horretara jartzen direnean opari ederrak egiten dizkiete irakurleei; esate baterako, 'Hitzen uberan' literaturaren eta sormenaren inguruko ataria edo 'Hegats' aldizkaria. Urtekari bihurtutako aldizkari horren lehen zenbakia 1989ko abenduan atera zuen plazara Euskal Idazleen Elkarteak, Durangoko Azokaren atarian, aspaldiko asmoa gauzatuz. Orduz geroztik, batera eta bestera eraman du haizeak maiztasunez eta itxuraz behin baino gehiagotan aldatu den hegatsa.

Oraingoz azkena duen aldaketa, aldaketa handia, iaz heldu zen, 53. zenbakiarekin batera. Lander Garroren ardurapeko ale hark zabaldu zuen bidetik etorri da atzo Donostian aurkeztu zen 54. zenbakia. Aurrenekoa kaleratu zenean jaio gabe zegoen Alaine Agirrek zuzendu eta koordinatu du azal betea Zaloa Fuertesen argazki gogoangarri bati eman dion aldizkaria. Joan Mari Irigoieni orain urte batzuk egindako zuri-beltzeko erretratua da. Igartzen da Irigoien dela, aurpegia itzal batek lausotzen badio ere.

Azalak atentzioa ematen du. Zaloa Fuertesek Joan Mari Irigoieni egindako erretratua da.

Azalak atentzioa ematen du. Zaloa Fuertesek Joan Mari Irigoieni egindako erretratua da.

Bikaina da argazkia, Fuertesek urtekarirako egin dituen gainerakoak bezala. Bikaina izateaz gain, baina, hitzik gabeko adierazpen moduko bat ere bada, «karga sinboliko» handikoa, EIEko lehendakari Jasone Osorok nabarmendu bezala. Izan ere, «euskal literatura bada identifikatzen den zerbait, nahiz eta argi-ilunak izan». Bada ikusgarria, alegia, «baina agerikotasuna falta zaio». Eta euskal idazleek egiten duten lana taularatzea, ageriko egitea, da ‘aldizkari’ hitza oso motz gelditzen zaion urtekariaren xede nagusia. Kolore printzak baditu, baina Zaloa Fuertesen zuri-beltzeko argazkiek ematen diote tonua, eta Sardina Graficako Ion Sarasolaren diseinuak areagotu egiten du aldizkariaren itxura klasiko, garbi eta dotorea.

Idazleak idazleekin

Enfokearen aldetik, periodistikoa da edukiaren funtsa, kazetaritzaren oinarrizko generoak landu dituztelarik 2016eko ‘Hegats’-en osaketan parte hartu duten idazleek. Alaine Agirrek gogoratu zuen hiru testu mota daudela: elkarrizketak, mahai-inguruak eta erreportajeak. Lau elkarrizketa, hiru mahai-inguru eta sei erreportaje, zehazki. Urtekaria izanik, mota horretako argitalpenetan ohikoak diren osagaiak ere baditu, informatiboagoak nolabait.

Hala, urteko gertakari literario inportanteenen kronologia halako bat egin dute, eta 2016an argitaratatutako nobedade-sorta hautatu bat ere jaso dute, 16 zenbakia ardatz hartuta. 16 liburu aukeratu dituzte, eta bakoitzaren 16. orriko pasarte bat ekarri dute aldizkarira. Elkarteak sustatutako zenbait ekintza eta ekimenen berri emateko ere baliatu dute urtekaria.

Elkarrizketatuak lau dira. Elkarrizketatzaileak, bi: Xabier Mendiguren Elizegi eta Itxaro Borda. Gainerako ataletan bezala, idazleak aritu dira idazleekin solasean, baina ez soilik idazleentzat, publiko zabalarentzat baizik. Mendigurenek Koldo Izagirre, Joxe Azurmendi eta Miren Gorrotxategi elkarrizketatu ditu. Bordak, berriz, Eric Dicharry. «Emakume gehiago izatea nahiko genukeen –esan zuen Agirrek–, baina aurtengo produkzioan, tamalez, emakumeen lan gutxi atera dira». Aldizkarian ere igarri da hori.

Mahai-inguruei dagokienez, bada bat emakume batek gidatua, Garbiñe Ubedak, mahaiaren bueltan 1963 urtean bailara berean jaiotako Pako Aristi, Iñigo Aranbarri eta Juan Luis Zabala zituela. Bigarren batean, Karmele Jaio eta Jasone Osoro jarri zituen solasean Alaine Agirrek berak, eta hirugarrena itzulpengintzari emana da, Garazi Arrula eta Iñigo Roquerekin Xabier Mendiguren aritu zelarik.

Liburuak eta lekuak

Erreportajeak, berriz, era askotakoak dira, den-denak interes handikoak. Literaturaz eta gaixotasunaz aritu da Felipe Juaristi, eta Peru Magdalenak haurrentzat edo helduentzat idaztearen inguruan osatu du bere lana. Aldi berean kantari eta hitzen egile diren Anari, Txuma Murugarren, Jon Basaguren, Mikel Uraken, Morau eta Maite Larburu izan ditu aurrean Igor Susaetak, eta Gari Berasaluzek euskal literaturak aparteko tokia daukat ‘familia’ bat ekarri du ‘Hegats’-era: urruzunotarrak; Urruzuno saria irabazitako hainbat lagun, alegia.

Badira bi erreportaje guztiz bereziak, Joan Mari Irigoien eta Joseba Sarrionandiaren munduen ingurukoak. Imanon anaiarekin batera aurkezpenean izan zen eta piropo ugari jaso zituen Joan Mari Irigoienek beraxek egin du ariketa ederra. ‘Liburuak eta lilurak’ lanean liburu kutunak bildu ditu, sei aukeratuta, eta beste horrenbeste argazkitan partekatu ditu irakurlearekin bere bizitzako hainbat momentu: umetakoak, gaztetakoak, Sanseko jokalaria zen garaikoak, berrixeagoak...

Joseba Sarrionandia, berriz, bere testuetara eraman dituen lekuen bitartez, eta leku horiei Zaloa Fuertesek egin dizkien argazkien bidez, dago presente aldizkarian.

Harpidetza bidez (eie@idazleak.eus helbidera idatzi behar da horretarako) eta Durangoko Azokan ez ezik, liburu-dendetan ere erosi ahal izango da 100 orriko ‘Hegats’ mardula ostegun honetatik aurrera, 5 euroren truke. Sekulako oparia irakurlearentzat, eta ez bakarrik prezio guztiz neurritsuagatik.

Temas

Recibe nuestras newsletters en tu email

Apúntate