Gloria Fuertesen antologia, euskaraz

Gloria Fuertes, azken urteetako argazki batean. / DV

Josu Landak hautatu eta euskaratu ditu aurten ehun urte jaio zen poetaren alerik esanguratsuenak

N. AZURMENDI

Javier Maríasek ez dio behar bezainbesteko maila literariorik aitortzen Gloria Fuertesi (1917-1998), eta berriki salatu du mendeurrenaren harira "jasan dugun kanpaina antolatua, zeinaren arabera Gloria Fuertes zen serioski hartu behar dugun poeta itzela". Gloria Fuertesen lana ezagutarazteko, hedatzeko eta aitortzeko ahaleginak, hain zuzen, "emakumeek egiten duten edo egin izan duten oro dekretuz bikaina dela dioen korronte feministaren" baitan sartu zituen Maríasek iragan ekainean argitaratu zuen eta oraindik erabat itzali gabe dagoen polemika piztu zuen 'Más daño que beneficio' artikuluan.

Maríasek deitoratzen eta azken hilabeteetan Gloria Fuertesen lana aspaldi ez bezala barreiatzen ari den korronte horrek, edo besteren batek, haren 80tik gora poema utzi ditu armiarma.eus literaturaren inguruko atarian. Euskara ez beste hizkuntzetan sortutako testu eta liburuen itzulpenak biltzen dituen 'Euskarari ekarriak'atalean dago, lehendik Gloria Fuertesek presentzia oso txikia zuen liburutegi jorian.

Gloria Fuertesen poetika heldutasunik eta sendotasunik gabeko umekeria kaskarra dela ezeztatzeko (edo baieztatzeko) aukera eskaintzen du ekimenak. Bere burua 'guardiako poetatzat' zuen hark helduentzat idatzi zituen poemen mailari buruzko zalantzarik ez dutenei, berriz, lagin zabala eskaintzen die gozamenerako eta harridurarako Josu Landak atondu duen Antologiak. Euskarara ere beraxek ekarri ditu.

Poemario askotan dauzka sakabanatuta Gloria Fuertesek horrelako 'autobioak'. Lagin moduan jarritako hori antologian sartu den berrienari dagokio, besteren batzuk bezala aurten berrargitaratu den 'Mujer de verso en pecho'-ri. 80tik gora poema biltzen dituen antologiarako ez dira Fuertesek helduentzat idatzi zituen liburu denak baliatu, baina ikuspegi osatu eta zabala eskaintzen dute aukeratutako piezen iturri diren bederatzi liburuek. Lau hamarkadatako produkzioa biltzen dute, alegia, zentsura frankistarekin izandako arazoen ondorioz 1954 urtean Venezuelan argitaratu zen 'Antologia y poemas del suburbio'/'Antologia eta Aldiriko poemak'- liburutik abiatuta.

Temas

Euskera

Fotos

Vídeos