«Denok daramagu barruan poesia»

Biltzarrak bi gune ditu, batetik argazkian ageri den kiroldegia, bestetik aldameneko karpa, non aurkezpenak egiten baitira/Argazkiak: Arizmendi
Biltzarrak bi gune ditu, batetik argazkian ageri den kiroldegia, bestetik aldameneko karpa, non aurkezpenak egiten baitira / Argazkiak: Arizmendi

Austin Zamora olerkaria eta Jean-Claude Larronde historialaria omendu dituzte Sarako Biltzarrean

Félix Ibargutxi
FÉLIX IBARGUTXI

Idazleen 35. Biltzarra burutu zen atzo Sarako herrian. Protagonista nagusiak bi omenduak izan ziren, Austin Zamora olerkaria (Senpere, 1943) eta Jean-Claude Larronde historialaria (Baiona, 1946), baina Koldo Zuazo hizkuntzalariaren ‘Sarako euskara’ liburuak ere jakin-min handia piztu zuen.

Eguerdi aldera eman zitzaien Biltzar Saria Zamora (Senpere, 1943) eta Larronderi. Austin Zamorari, Hatsaren Poesia izeneko ekimena dela eta, batik bat. Hogei urte badira Senpereko idazle hau hango eta hemengo euskal idazleen bilkura antolatzen hasi zela, olerkariak lehenbizi bildu egiten zirelarik -beti udaberri aldera- eta gero haien emaitzak liburu batean publikatzen zirelarik.

‘Hatsaren poesia’ izenburuko lehen olerki bilduma 1999an plazaratu zuen Zamorak. 41 lagunen olerkiak zekartzan lehenengo argitalpen hark; besteak beste, Ur Apalategi, Aurelia Arkotxa, Itxaro Borda, Joxe Austin Arrieta, Jon Cazenave, Eñaut Etxamendi, Xabier Iratzeder, Joan Mari Irigoien, Marijane Minaberry, Jose Luis Otamendi, Amaia Lasa eta Andoni Salamero. JoxAnton Artze zenak ere parte hartu zuen hasiera hartan, eta sekula ez zuen harremana eten. Iazko bilkurara ere azaldu zen, gaixorik bazegoen ere. 1999ko liburuan haren olerki labur hau publikatu zen:

Lehen hatsa,

azken hatsaren

hastapen dugu

ta azken hatsa,

lehen hatsaren betea.

Nolatan ekin zion Zamorak Hatsaren Poesia antolatzeari ? Honela mintzatu da sari emate ekitaldian: «Ikusi nuen bazela galtze bat poesiaren mailan. Gertatzen zen hemengo jendeak frantsesez ere egiten zuela poesia. Nik uste dut norberak baduela barruan poesiaren funtsa. ‘Poesia’ hitz lodia da, baina da gauza bat guztiok barruan duguna. Mundu artaldetu honetan, poesiak erakusten digu pertsona bakoitza bakarra eta arraroa dela».

Hogei urteotan zehar ia 200 olerkariren lanak plazaratu dira ekimen honen bitartez. Bideo poetikoak ere egin izan ditu Austin Zamorak.

Beste omendua, Jean-Claude Larronde, historialaria da. Euskal nazionalismoaren inguruko gaietan dago espezializatuta.

Bordeleko Zuzenbide Fakultatean eta Ikerketa Politikoen Institutuan ikasi zuen eta 1972an doktore tesia burutu zuen, Txertoa argitaletxeak argitara eman zuena izenburu honen pean: ‘El nacionalismo vasco. Su origen y su ideología en la obra de Sabino de Arana-Goiri’.

Pamiela etxeak Eneko Bidegain eta Eric Dicharryren lan berriak aurkeztu zituen atzo

Euskaltzaindiaren emaitza. Eus-kaltzaindiak bere liburu atera berri bat aurkeztu zuen atzo: ‘Euskal Elkargoaren sortzea eta euskararen geroa’. 2016ko azaroan, Euskaltzaindiko Sustapen batzordeak Baionan egindako Jagon jardunaldiko txostenak biltzen ditu lan honek.

Jean-Baptiste Coyos Euskaltzaindiko Jagon sailburuak prestatu du liburukia, eta atzoko prentsaurrekoan esan zuenez, «ondorengo urteetan Ipar Euskal Herriko euskalgintzak eman beharreko pausoak biltzen ditu, duela bi urte Jagon jardunaldietan irudikatu zirenak». Eta nabarmendu zituen liburukian datozen artikuluetako batzuk, tartean, Sagrario Aleman euskaltzain nafarraren ‘Geroa euskaldunago’, Kontseiluko Argitxu Etxandiren ‘Euskararen estatusa: legezko koadroa eta aukerak’, eta Allande Socarros Zuberoako Herri Alkargoko euskara arduradunaren ‘Ipar Euskal Herrian euskararentzako erronka berriak’. Coyosekin batera, aurkezpenean ziren Euskal Konfederazioko Aines Dufau, Xarles Videgain euskaltzaina eta Euskal Elkargoko Jean René Etchegaray lehendakaria eta Beñat Arrabit euskararen arloko arduraduna.

Pamielako lan berriak. Pamiela etxe nafarrak hiru liburu berri aurkeztu zituen: Txomin Peillenen ‘Zaldi beltzak zeruan’ (narrazioak), Eneko Bidegainen ‘Lurraldea eta herria. «Zazpiak bat». Atzo, gaur, bihar’ (saiakera) eta Eric Dicharryren ‘Duchampen inguma’ (olerki bilduma).

Peillenek genero beltzeko narrazio batzuk bildu ditu bertara. ‘Gauaz ibiltzen dana’ nobelatik (1967) ateratako hiru kapitulu eta bost narrazio berri ageri dira.

Bestalde, «lurraldearen batasunaren garrantzia» da Bidegainen liburuaren gai nagusia; halaber, oinarri edo abiapuntu batzuk proposatzen dira bertan, herria hobeki artikulatzeari begira.

Eric Dicharryren laugarren olerki liburua da hau, eta aurreko hirurak Maiatzen bitartez atera zituen.

Artzainei argazki. Era askotako salmahaiak izan ohi dira Saran. Batzuetan argitaletxeen mahaiak dira, beste batzuetan elkarteenak edota partikularrenak. Adibidez, Séverine Dabadie argazkilariak bazuen bere mahaia, non bere argazki-liburuak eskaintzen zituen. Horietako bat, ‘Euskal artzainak - Bergers basques’, Elkar etxeak argitara emandakoa. Hiru urtez jardun da mendirik mendi Ipar Euskal Herriko ar-tzainei argazkiak egiten, eta tartea Aezkoa aldekoei ere egin dizkie, «goi mendi haietan ez baitago mugarik, bateko eta besteko artzainak noiznahi biltzen dira. Hain zuzen ere, mintzatu naizen artzainik zaharrena Aezkoakoa da, Orbaizetako Sabino Egurze».

Gehiago

Temas

Euskera

Contenido Patrocinado

Fotos

Vídeos