Sastraken atzean zer dago?

Alejandro Tapia 2014an, Usurbilen egin zuen azken erakusketan, atzean bere koadro batzuk ageri direla./MIKEL FRAILE
Alejandro Tapia 2014an, Usurbilen egin zuen azken erakusketan, atzean bere koadro batzuk ageri direla. / MIKEL FRAILE

Alejandro Tapia pintorea iazko abenduan hil zen. Usurbildarrek oso zuten maitea eta orain omenaldi egin diote, erakusketa eta guzti

Felix Ibargutxi
FELIX IBARGUTXI

Alejandro Tapia pintore handia izan zen, eta gizon diskretua. Iaz abenduaren 24an hil zen, egun seinalatuan, jendea Gabonetako zalapartan zebilelarik; joan ere, diskrezioz joan nahi izan balu bezala. Usurbildarrek –batez ere Aginagakoek– ez daukate ahazteko, eta lehengo ostiralean omenaldi egin zioten Udalak eta Noaua elkarteak. Sutegi aretoan erakusketa zabala ipini dute, haren 72 lan ikus daitezkeelarik hilaren 12ra arte. Hor daude ikusgai haren lan kuttun batzuk, lantokian eskegita zituenak, seguru asko saldu nahi izan ez zituenak.

Ekitaldi sentitua izan zen herenegungoa. Hasteko, Oreka TX-ko bi lagunen txalaparta saioa, Harkaitz Martinez de San Vicente eta Mikel Ugarterena. Ondoren, Pello Zubiria kazetariaren aurkezpen-hitzak. Gogorarazi zuen Tapiak Sanpraixkuetako festetako kartela egin zuela 1976az geroztik. Irudi batzuk proiektatu ziren gero eta offeko ahotsak hiru hitz esan zituen behin eta berriz: "Isilik, abisatu gabe". Ez zuen zehaztu, baina heriotzaz ari zen, noski.

Eta gero, Anjel Lertxundi eta Antton Olariagaren arteko solasaldia. Bata idazlea, bestea marrazkilaria, biak ere Alejandrorekin tratu handia edukitakoak, eta hari margolanak erositakoak, benetako estimazioaren seinale. Anjel eta Antton bat etorri ziren ideia honetan: Tapiaren koadroetan halako sakontasun bat dago; axalean lahar edo sastraka batzuk ager daitezke, eta segituan galdetzen diozu zeure buruari: zer ote dago atzean? "Artista bihurtzen gaitu Alejandrok", esan zuen Lertxundik. Bestalde, Olariagak artista zenduaren esku fina nabarmendu zuen.

Ondoren, Amaia Zubiria eta Eneko Murua ama-semeak, bata kantari, bestea gitarra-jotzaile. Eta, bukatzeko, Xabier Arregi alkatearen hitzak. Erakusketarako egin den katalogoan honela dio: "2016an joan zitzaigun, bat-batean. Agurra ahoan genuela eta adierazi ezinik geratu ginen. Mutu".

1930ean jaio zen Alejandro Tapia, eta erakusketa honetan 1951n egindako bi koadro txiki (bi olio-pintura) ikus daitezke, bata amona baserritar baten erretratua, bestea aitona txistulari bat. Horiek dira koadrorik zaharrenak.

Tapia 2015ean, Ertzaintzak 2009an ezabatu zion Herri Batasunaren aldeko muralaren ondoan. 1985ko margolana zen.
Tapia 2015ean, Ertzaintzak 2009an ezabatu zion Herri Batasunaren aldeko muralaren ondoan. 1985ko margolana zen. / F. IBARGUTXI

Gainerakoan, Tapiaren ohiko gaiak ikus daitezke: laharrak, sastrakak, arta-landareak, paisaia urbano batzuk, leiho batzuk... Orain dela hiru urte erakusketa zabala ipini zioten Sutegin bertan eta elkarrizketa publikatu nuen. Tartean, galdera-erantzun hauek:

–Esan behar dugu zu Aginagako pintorea zarela, ezta?

–Bai, ni ez naiz Usurbilgoa, ni Aginagakoa naiz. Garai batean errio alde horretan zenbat pintatu nuen! Ikusten duzu horko koadro hori? 'Alunia' esaten diogu guk: txalupak eta alak lotzeko unea.

–Orain ez zara hainbeste joaten errio alde horretara?

–Ez dago beharrik. Asko egiten dut asmatuta. Ikusten duzu koadro hau? Orain bi urte egin nuen. Izaten dira ba Iparraldean fatxada batzuk kolore handikoak? Horrelakoekin konposizio hau egin dut. Geratzen da koadro modernoa.

–Aginagako errioari, urari, asko ikusiko diozu orain ere...

–Noski. Nik uste naturak beti daukala zeozer hartzeko. Askotan gogoratzen naiz Cézanne-kin. Hari ere asko eman zion naturak. Nahi duzun guztia ematen dizu.

Gizon diskretua zen Alejandro, baina harekin hizketan hasi eta segituan hartzen zuen konfiantza. 1962an, artista profesionalaren bidea hastea erabaki zuen. Honela kontatu zuen: "Donostiako Alde Zaharrean hamabi urte egin nuen lan, 31 de Agosto kalean, orain 'La Cepa' jatetxeak jangela daukan toki horretan. Aroztegia zen eta hantxe egin nuen lan, aspaldiko irudi erlijiosoak zaharberritzen. Lana oso polita zen, baina nik aspirazioak nituen, desiratzen nengoen hura utzi eta pinturara dedikatzeko". Gabonetako Lehiaketa antolatzen zuten, pintore onak ere aurkezten ziren, eta 1962ko urte hartan Alejandrori eman zioten lehen saria. Orduan, adoretu eta etxekoei esan zien lantokia utziko zuela, handik aurrera artista-artista izateko. Ez zen erabaki samurra izango seguru asko, gurasoak baserritarrak baitzituen, Usurbilen ez baitzegoen beste artistarik, beste erreferentziarik. Geroxeago, 1965ean, Alejandrok Ur taldea sortu zuen Arozena, Grazenea eta Bizkarrondorekin batera.

Erakusketarako prestatu duten katalogoan, Bernardo Atxagaren aspaldiko testu bat irakur daiteke, 1991n idatzitakoa. Idazleak dioenez, askotan haikuak iruditu izan zaizkio Tapiaren olio-pinturak. Hau ere idatzi zuen Asteasukoak: "Naturaleza gero eta hurbilagotik pintatzen du, naturaleza horretan sartuz eta sartuz doalako".

Temas

Euskera

Fotos

Vídeos