Diario Vasco

Jabier Muguruza: «Haurrentzako diskoa da, baina doinuak eta letrak ez dira inuzenteak»

Bernardo Atxaga eta Jabier Muguruza, Bilbon lehengo astean.
Bernardo Atxaga eta Jabier Muguruza, Bilbon lehengo astean. / LUISA MENDIA
  • Haurrei begira 'Harrien hiztegia' diskoa plazaratu du, Atxagaren olerki berri batzuetan oinarritua. Jendaurreko saio bat bakarra aurreikusi du, eta hura Irunen

Ibilbide luzeko musikaria da Jabier Muguruza (Irun, 1960). 1989an atera zuen lehenbiziko diskoa, 'Ja, ja' zeritzana, haurrentzako diskoa hain zuzen ere, eta gero beste asko etorri dira, hogei bat. Oraingo disko berria ere umeentzakoa da.

-Lehenengo pausoa zeuk eman zenuen, ezta? Gogoan omen zenuen aspaldian Nafarroa Oinez-erako Atxagarekin batera egindako kantu hura.

-Egia esan, 1989an argitaratu genuen 'Ja, ja' disko hartan ere izan zuen kolaborazio moduko bat Atxagak. Kontua da ez zela ezagutzera eman, baina tartean bera zegoen, bai. Gero, 1992an, zuk aipatu duzun 'Arraroa noski' kantua egin genuen, Nafarroa Oinez-eko abestia. Bide batez esanda, aurten bi bertsio egin dira kantu harenak. Badakizu orain dela urte batzuk Mara Mara atera nuela, haurrentzako diskoak plazaratzeko zigilua. Oraingoan, gogoan horixe neukan: Bernardorekin zerbait egitea. Aipatu nion eta horrela jarri ginen martxan, bai.

-Prentsaurrekoan esan zenuenez, osasun-arazo txikiren bat izan zenuen otsailean, eta hain zuzen ere pizgailu moduan ez ote zuen funtzionatu osasun-gorabehera horrek.

-Aurrez hitz eginda genuen eta aurrez baiezkoa emana zidan Bernardok, baina otsailean horixe gertatu zen, sustotxo hori. Ez nuen prentsaurrekoan aipatzeko asmorik, baina gero galderaren bat egin zidaten... ez dakit nola sortu zen aipatzea. Kontua izan zen sustotxo hura gertatu eta lehenengo e-maila Bernardorena izan zen, bertan kantu baterako letra bidaltzen zidalarik. Nik seinale edo keinu moduan interpretatu nuen: aurrera egin behar dugu, hau pasako da.

-Eta mezu hartan 'Harriaren hiztegia' kantuko letra bidali zizun, beraz.

-Horixe bera. Esan zidanez, oso denbora gutxian letra dezente egin zituen, eta diskoan agertzen ez diren besteren batzuk eginak omen ditu. Ez da kontu segurua, baina baliteke noizbait haurrentzako poema-liburuxka ateratzea berak; edo integratzea beste liburu zabalago batean, etxe-egitura izango lukeena, eta gela bat umeentzat, beste bat helduentzat... Hala aipatu zuen prentsaurrekoan. Baina beno, horiek denak proiektuak omen dira.

-Eta nolako doinuak egin nahi zenituen diskoari ekin zenionean?

-Hori erantzun baino lehen, esango dizut letrekin txoraturik gelditu nintzela. Berak ere esaten zidan e-mailetan zer gustura ari zen testu horiek egiten. Halaxe, martxan hasi nintzen, ez dakit zergatik gitarrarekin. Ez dakit, zeren aspaldi honetan -ez dakit zenbat urte- pianoarekin konposatzen ditut kantuak. Auskalo. Nahi nuen 'Arraroa noski' hartarako eta aspaldiko 'Ja,ja' diskorako erabilitako janzkera: pop-rocka. Beti ere alaitasuna zainduz. Gainera, iruditzen zait gaur egungo neska-mutilak gero eta goizago heltzen direla musika aldetik.

-Nola jo zenituen begiz diskoan abesten duten bi neskatila horiek?

-Kontu horrekin obsesionatuta nengoen. Nahi nuen neska biziak eta espontaneoak izatea, baina aldi berean entonazio eta erritmika aldetik-eta ongi moldatuko zirenak. Iritsi berria zen Euskal Herrira Elene Setien eta Easo eskolan musika modernoa irakasten ari zen eta da. Hain zuzen ere, beraren bitartez iristi nintzen bi neskato horiengana: Naroa Zamora eta Daniela Etxeberria. Gero lan asko egin behar izan dugu, baina atera da nahi genuena, bai; oso kontent nago bi neska horien lanarekin.

-Entsegu asko egin beharko zenituen.

-Bai, baina oso inplikatuta zeuden bai eurak nahi gurasoak. Hasi ziren beren kabuz entsegu batzuk egiten, gero nirekin beste batzuk... Lan asko, bai.

-Musikariei dagokienez, uste dut oso aspaldiko lagun batzuekin aritu zarela elkarlanean, hain zuzen ere 1992ko Nafarroa Oinez-eko kantu hartan jardundakoak.

-Bai, Txema Garcés eta Michel Longaronekin egin dut lan orain ere, biak ala biak 92ko abesti hartan ere jardundakoak. Mila proiektutan ari direnak dira, badakizu. Badago salbuespen bat: Jon Mari Beasain gitarra-jotzailea; Esne Beltza eta talde batzuetako kidea da. Azpimarratu beharra dago: lan bikaina egin du.

-Zer entzule irudikatu duzu lan honi ekitean? Famili giroa izango zenuen gogoan...

-Bai, hori gehienbat. Bernardok esaten zidan bere testuak 7-8 urteko neska-mutikoentzat ikusten zituela egokiak, baina gero erdi-brometan esan zidan adin batetik gorakoentzat ere ikusten zituela. Nerabeentzat ez dut uste izango direnik, horiekin asmatzea zaila izaten da. Poemak ez dira infantilak ere, eta musika, lehenago esan dizudan bezala, ezta ere.

-Ez dira melodia eskematikoak.

-Ez. Ez dira inuzenteak. Nik uler-tzen dut Bernardok esaten zuena; txoratua nago letra horiekin. Diseinatzaileak ere esaten zidan. Bera Gijongoa da, ez da euskalduna, eta berrogeitaka urte ditu. Baina ikusi zituen itzulpenak eta esaten zidan: ¡Qué gozada de textos! Bide batez esanda: Bernardok berak egin zituen itzulpenak. Esango dizut 'Ja, ja'-rekin antzeko zerbait gertatu zela: haurrek entzuten zuten disko hura, baina gero, gauez, txosnetan ipintzen zuten eta helduek egiten duten dantza kantu haiekin.

-Enpresa-proiektua ere bada disko hau. Zeuk ekoitzi duzu, zeuk argitaratu... bere arriskuekin.

-Bai, arriskuak daude. Orain urte batzuk, Mara Mara Diskak' jarri nuenean martxan, Juan Kruz Igerabiderekin 'Nire gorputza' atera nuen, eta proiektu arriskutsua zen, bai. Espero dezagun orain ere arriskuak gainditzea eta galerarik ez izatea.

-Pentsatu al duzu haurren aurrean kantaldirik egiterik? Edo eskoletatik pasa?

-Durangoko Azokan egongo gara eta, printzipioz, kontzertu bakarra egingo dugu, Irunen urtarrilaren 3an. Udalak interesa azaldu baitu, animatu egin naiz. Planteamendua ez da herriz herri ibiltzea. Egia da 'Ja, ja'-rekin ez zegoela batera eta bestera ibiltzeko asmorik, baina gero jendea deika hasi eta kontzertu dezente egin genuen. Zahartu gara; ez nago horretarako.

-Bestela zertan ari zara?

-'Tonetti anaiak' han eta hemen aurkezten. Datorren astean Toulouse, Camprodon eta Figueresen jardungo dut. Hori derrigorrezkoa da; obra defendatu egin behar da zuzenean. Kontraesanetan erori naiz, esan baitizut oraingo disko hau aurkezteko ez nagoela gogotsu.

-Ulertzen dizut, haurrentzako emanaldiak oso esijenteak izaten dira.

JABIER MUGURUZA / BERNARDO ATXAGA

Recibe nuestras newsletters en tu email

Apúntate