Diario Vasco

Margolaria eta zinemagilea

  • Gaur taldean parte hartu zuen Sistiaga euskal artean historia egin duen abangoardiako artearen aitzindariz osatutako belaunaldiko kide da

Jose Antonio Sistiaga (Donostia, 1932) artista ezaguna dugu bere margolanengatik eta zinemari egindako ekarpenengatik. Gaur taldean parte hartzen du, eta euskal artean historia egin duen abangoardiako artearen aitzindariz osatutako belaunaldiko kide da. Oso gaztetatik datorkio arte-zaletasuna. 1955 eta 1961 urteen artean, Paris izan zuen bizileku; han, informalismoa ezagutu zuen, galeria eta museoetako erakusketak bisitatuz, eta hiri zirraragarriak eskaintzen zion guztiaz busti zen. Arno Stern-en Académie du Jeudi-ra jo, eta metodologia eta hezkuntza-esperientzia berriak ikasi zituen Parisen bertan. Ia urtebetez Ibizan bizi ondoren, 1962an bueltatu zen Sistiaga Donostiara. Hamarkada hartan, Jorge Oteizarekiko harremana berrartu zuen, eta zeresan handia izan zuen Euskal Eskola delakoaren sorreran eta GAUR taldearen eraketan. Sistiagak Freinet hezkuntza-metodoari buruzko erakusketa pedagogiko bat aurkeztu zuen, lehenik eta behin 1965ean, Dionisio Barandiaran enpresaburuak utzitako espazio batean, eta 1966ko udaberrian, berriz, GAUR taldearen lehenengo erakusketa eta manifestua aurkeztu zituen, Barandiaran galerian.

Lehenengo aro hartan, Sistiagaren obra margolanek osatzen zuten gehienbat, lirismoaren eta informalismoaren korronteak nagusi zirelarik. Sistiagaren margolanak XX. mendeko euskal artearen historiaren parte dira. Sistiaga keinuzko pinturatik mugimenduaren artera pasatu zen, kamerarik gabeko zinemaren bidez, zuzenean zeluloidezko pelikularen gainean marraztuz eta horrela bitartekoen arteko harreman dialektikoa ezarriz. '…ere erera baleibu izik subua aruaren…' da bere film luze ezagunena. Lan horrekin (1968-70), zinemaren mundura sartu zen, fotogramak eskuz margotuz. Zinemaren historian zeluloide gainean pintaturiko film bakarra den honek urte eta erdiz eduki zuen artista buru belarri lanean, eta Madrilen proiektatu zuten, 1970ean; eta gero Londresen, Parisen, Bartzelonan eta New Yorken. Norman McLaren bezalako aitzindariek utzitako arrastoari jarraituz, Sistiagak XX. mendeko zinema esperimentalaren bidea jorratu zuen, eta halaxe aitortu zaio lan hori, nazio-mailan eta nazioartean egindako hainbat erakusketatan. 'Goi-atmosferako aztarnak' (1988-1989) eta 'Paisaia kezkagarria. Nokturnoa. Mendiburu eskultoreari omenaldia' (1990-91) dira bere beste film batzuk.

Nabarmena da pedagogia artistikoaren hezkuntza eta historiari egin dion ekarpena ere. Ostegunetako Akademia edo Adierazpen Askeko Lantegia sortu zuen 1963an. Esther Ferrer-en lankidetza izan zuen horretan Hezkuntza-esperientzia horiek Donostian egin ziren, 1968ra arte, eta bertan Freinet-en metodoak jarri zituen praktikan. 1964an, Esther Ferrer-en babesarekin, hezkuntzako saiakera bat egin zuen Euskal Autonomia Erkidegoko lehenengo kooperatibetako batean, Elorrioko Funcor-en, hain zuzen ere.

Azken hamarkada hauetan, Jose Antonio Sistiaga atsedenik gabe aritu da lanean, dedikaziozko sei hamarkada hartzen dituen ibilbide koherente bati ekarpen berriak eginez.

Atzera begirako bakarkako bere azken erakusketak Donostiako Koldo Mitxelena Kulturunean eta Altzuzako Jorge Oteiza museo-fundazioan egin ditu, 2011n eta 2015ean, hurrenez hurren.

Bere lana bakarkako nahiz taldeko hainbat erakusketatan erakutsia izan da; honako hauetan, esate baterako: Harvard Film Archive-n (Cambridge, Massachusetts, AEB), Madrilgo Centro de Arte Reina Sofía museoan, Parisko Musée du Cinema Centre Georges Pompidou-n, Bilboko Rekalde aretoan, Parisko Musée du Cinema Henri Langlois-en, Bilboko Arte Ederren Museoan, Donostiako San Telmo museoan, Bilboko Guggenheim museoan, Donostiako Tabakaleran eta beste hainbat lekutan.

Temas

Recibe nuestras newsletters en tu email

Apúntate