diariovasco.com
Miércoles, 22 octubre 2014
tormenta
Hoy 15 / 23 || Mañana 12 / 21 |
más información sobre el tiempo
Estás en: > > >
Euskaraz ez aritzeko mila arrazoi

AL DÍA

Euskaraz ez aritzeko mila arrazoi

Gazteen hizkuntza erabileran eragiten duten faktoreen azterketa egin dute. Talde bakoitzak fenomenoa berak bizi duenaren arabera ulertzen duenez, neurrira egindako proiektuak behar dira auzia berbideratzeko

24.01.10 - 02:12 -
En Tuenti
CerrarEnvía la noticia

Rellena los siguientes campos para enviar esta información a otras personas.

* campos obligatorios
Cerrar Rectificar la noticia

Rellene todos los campos con sus datos.

* campos obligatorios
Euskaraz hitz egiteko gai diren gazte guztiek une batetik aurrera nagusiki euskara erabiltzea erabakiko balute, barra-barra entzungo litzateke eremu eta giro guztietan, Autonomia Erkidegoan bederen. Hori ondoriozta daiteke alegia gazteen hizkuntza gaitasunari buruzko datuetatik, azkeneko Mapa Soziolinguistikoaren arabera (2006 urtean egindako 'erretratua' erakusten du) 30 urtetik beherako gazteen erdia baino gehiago elebiduna baita. 15 urtetik beherakoak aintzat hartzen badira soilik, elebidunen kopurua %70eraino eraman behar da. Datuak Gipuzkoara mugatuko balira, puntu mordoxka gehitu beharko litzaieke Arabako eta Bizkaiko emaitzak ere islatzen dituzten portzentaje horiei.
Euskarak 1981etik 2006ra bitartean irabazi dituen 300.000 pertsona elebidun horien artean gehienak irakaskuntza sistemak euskaldundu dituen gazteak direla ez da kontu berria. Jakina da, halaber, zein zabala den ezagutzaren eta erabileraren arteko arraila, adin tarte guztietan suma daitekeena baina gazteen artean -euskararen indar berriak hor daudenez-, nabarmenagoa ez ezik etorkizunera begira kezkagarriagoa ere izan daitekeena. Eta hortxe sorgin-gurpilaren moduan jira eta bira dabilen galdera: baldin badakite, eta eskolan arazo handirik gabe erabiltzen badute, zergatik ez dute euskara hautatzen eguneroko bizitzako beste eremu eta jarduera batzuetarako?
Bada, galdera errepikatzeaz gain, erantzunak ekartzen saiatu dira Soziolinguistika Klusterra, Topagunea Euskara Elkarteen Federazioa eta haur eta gazteen aisialdiko heziketa euskararen normalizazioarekin zerikusia duten egitasmoekin uztartzen dituen Urtxintxa. 'Gazteen hizkuntza erabileran eragiten duten faktoreen azterketa', bi urtez luzatu den lana, da saio horren emaitza. Kaleratu berri duten txostenak ez du erantzun biribil eta erabatekorik ematen, ezta erremedio orokorrik proposatzen ere, fenomenoaren konplexutasuna utzi baitu nagusiki agerian adituen gogoetak eta gazteen hausnarketak uztartu dituen lanak.
Urtxintxako Jaime Altunak azaldu duenez, «12 eta 30 urte bitarteko gazteek eremu ez formaletan duten hizkuntz erabilera aztertu duen lan honek eman digun argazkiak lehendik ere bagenekiena berretsi du: erabilera ez dela jarrera edo portaera kontu bat, ez direla nahikoa ezagutza eta borondatea, badirelako pertsona bakoitzak erabat kontrola ezin ditzakeen faktore asko». Hain zuzen ere, gazte gehienek badakite gehiago erabili beharko luketela euskara, badute horren kontzientzia eta kezka, «baina neketsua zaie hori praktikara eramatea eta erlaxatu egiten dira».
Fenomeno konplexua
Adituen ekarpenekin eta adin desberdinetako gazteekin ingurune desberdinetan -Deban, Zumaian, Eskoriatzan, Oiartzunen, Oarsoaldean eta Bizkaiko Etxebarrin- egindako saioetan bildutako informazioarekin osatu duten faktore eta azpi-faktore zerrenda luzetxo bat da azterketaren emaitza nagusia. «Hasieratik bagenekien gauza asko zirela, baina fenomeno konplexu hori modu sinplean irudikatu nahi genuen; benetan irudikatu eta esan zein diren eragiten duten faktoreak, nahiz eta asko aldatzen den horien garrantzia adinaren eta ingurunearen arabera», dio Jaime Altunak.
Hamaika faktore zerrendatu badituzte ere -hizkuntzaren gizarte pertzepzioa, egoera soziolinguistikoa, hizkuntz gaitasuna, kontsumo eskaintza, harreman sareetako hizkuntz arauak...-, milaka izan daitezke euskaraz ez aritzeko arrazoiak, ia gazteak beste, elkar korapilatutako faktore ugarik eragiten dutelako hizkuntza ohituretan eta, horrez gain, gazte talde bakoitzak berak bizi duenaren arabera ulertzen duelako fenomenoa.
«Es caro estudiar euskera» esaten dute, adibidez, Etxebarriko gazteek; edo «en casi todas las tiendas se habla en castellano». Debako gazteek diote «taldeko liderrak erabiltzen duen hizkuntza» nagusitzen dela koadrilan, eta Eskoriatzan «influentzia duten idoloen» eragina aipatzen dute. Gaiaren arabera igaro daiteke hizkuntza batetik bestera ,Zumaian entzundakoaren arabera, eta bada, Oiartzungo saioan jasotako lekukotasunak dioenez, gaztelaniara «kontrakoa eramateagatik» jotzen duenik. Edo «helduagoaren itxura eman nahian».
Hizkuntz gaitasuna ere bolo-bolo darabilte arrazoien artean, bistakoa baita erraz jotzen dela erosoago erabiltzen den hizkuntzara. Alde horretatik, «argi gelditzen da selektibitatea gainditzeko balio dien eskolako euskarak ez diela balio lagunekin aritzeko. Euskara ez formal horren ezagutza falta nabarmena dela. Eta ezagutza hori falta bada, nekez emango da erabilera». 'Euskara zuzenaren' eta 'euskaltzain afizionatuen' menpekotasunetik askatzea, agian, ez litzateke ideia txarra izango. Eta, akaso, ikerketan parte hartu duten gazte askok aipatzen duen lotsak badu horrekin guztiarekin zerikusirik.
Talde gehienetan aipatzen dira moda, komunikabideen eta aisialdirako produktu eta zerbitzuen eskaintzak ezinbestean ezartzen dituen ohituak eta, oro har, kanpokotzat jo daitezkeen faktoreak. Hala ere, Altunak dioenez, «gehiago bizi dute maila indibidualean elaborazio eta perspektiba gehiago eskatzen duten maila mikrosozial eta makrosozialean baino». Askoz ere garrantzi handiagoa dute, alegia, hurbileko harreman eta zirkuluetan -familia, lagunartea, koadrila, bikotekidea, lankideak...- finkatzen diren hizkuntz arau eta hautuek eta alor horietan euskara erabiltzeko dituzten mugak bestelako burutazio orokorrak baino. Talde bakar batean aipatu dute hizkuntzaren egoera orokorrak baduela eragina euskararen erabileran.
Aniztasuna horrenbestekoa izanik, eta horren garrantzitsua tokian tokiko eta unean uneko egoeraren eragina, azterketaren ondorio nagusietako bat da finkatzea neurrira egindako proiektuek jarriko dutela auzia konponbidean, eta ez formula orokorrek.
TAGS RELACIONADOS
En Tuenti
Euskaraz ez aritzeko mila arrazoi

Korrika. Zumaiako gazteak Korrikan. Gazteak kezka eta kontzientzia, baina neketsua zaie hori praktikara eramatea. :: ROMATET

Videos de Más actualidad
más videos [+]
Más actualidad
Diario Vasco

EN CUALQUIER CASO TODOS LOS DERECHOS RESERVADOS:
Queda prohibida la reproducción, distribución, puesta a disposición, comunicación pública y utilización, total o parcial, de los contenidos de esta web, en cualquier forma o modalidad, sin previa, expresa y escrita autorización, incluyendo, en particular, su mera reproducción y/o puesta a disposición como resúmenes, reseñas o revistas de prensa con fines comerciales o directa o indirectamente lucrativos, a la que se manifiesta oposición expresa.